Czytasz: Mieszkanie od prywatnego właściciela, czynsz poniżej rynku. 60 mln zł na Społeczne Agencje Najmu, dopłaty nawet przez 18 miesięcy
- 01
Mieszkanie od prywatnego właściciela, czynsz poniżej rynku. 60 mln zł na Społeczne Agencje Najmu, dopłaty nawet przez 18 miesięcy
Mieszkanie od prywatnego właściciela, czynsz poniżej rynku. 60 mln zł na Społeczne Agencje Najmu, dopłaty nawet przez 18 miesięcy
Gmina nie musi budować bloku, żeby dać komuś tanie mieszkanie. Może je wynająć od prywatnego właściciela, zagwarantować mu czynsz i podnająć lokal rodzinie, której nie stać na rynkowy najem. Tak działają Społeczne Agencje Najmu. 13 listopada ruszyła trzecia edycja rządowego konkursu, z którego samorządy mogą dostać pieniądze na ich tworzenie i rozwój. W puli jest 60 mln zł, a dopłaty do czynszu dla najemców mogą trwać do 18 miesięcy, o pół roku dłużej niż dotąd. Sprawdzamy, kto może składać wnioski, ile mieszkań dały dwie poprzednie edycje i jak z tego programu może skorzystać zwykły najemca.
NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE
- Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej przeznacza 60 mln zł z programu FERS na trzecią edycję konkursu dla Społecznych Agencji Najmu (SAN).
- Wnioski mogą składać gminy, istniejące SAN i związki międzygminne. Termin mija 4 stycznia 2027 roku.
- Projekty muszą trwać co najmniej 24 miesiące i zakończyć się najpóźniej 30 września 2029 roku.
- W dwóch poprzednich edycjach dofinansowano 11 projektów za ponad 61 mln zł. Zaplanowano w nich pozyskanie ponad 544 mieszkań, w ponad 70 proc. z rynku prywatnego.
- Osoby szukające mieszkania nie składają wniosków do ministerstwa. Zgłaszają się do agencji działającej w swojej gminie.
Czym jest Społeczna Agencja Najmu
Społeczne Agencje Najmu wprowadziła do polskiego prawa ustawa z 26 maja 2021 roku o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa. Pomysł przyszedł z Europy Zachodniej, głównie z Belgii, Francji i Holandii, gdzie takie agencje działają od dziesięcioleci. Idea jest prosta: zamiast budować nowe mieszkania komunalne, co trwa latami i kosztuje miliony, gmina korzysta z mieszkań, które już stoją, często puste albo wynajmowane nieregularnie.
Agencja, prowadzona zwykle przez organizację pozarządową lub spółkę komunalną na podstawie umowy z gminą, staje się pośrednikiem między właścicielem a najemcą. Każda ze stron dostaje coś, czego na zwykłym rynku najmu trudno szukać.
Jak działa SAN
Trzy strony, jedna umowa najmu
→
→
Dla właściciela to sposób na wynajem bez ryzyka zaległości i bez szukania lokatorów. Dla najemcy szansa na mieszkanie w dobrym standardzie za mniej, niż kosztowałoby na wolnym rynku. Dla gminy narzędzie polityki mieszkaniowej, które da się uruchomić w kilka miesięcy, a nie w kilka lat. Agencje są skierowane do osób z tak zwanej luki czynszowej: zarabiających za dużo na mieszkanie komunalne, a za mało na kredyt czy wynajem po rynkowej stawce. Jak wysokie są dziś te stawki w największych miastach, pokazywaliśmy w analizie rynku najmu w październiku 2026 roku.
60 mln zł i dłuższe dopłaty. Co nowego w trzeciej edycji
Konkurs prowadzi Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS), w działaniu 5.1 „Innowacje społeczne”. Pieniądze idą na trzy rzeczy jednocześnie: pozyskanie mieszkań przez agencję, dopłaty do czynszu dla najemców oraz usługi aktywnej integracji społecznej i zawodowej, czyli na przykład doradztwo, szkolenia czy pomoc w znalezieniu pracy.
„Dziś startuje 3. edycja konkursu wsparcia samorządów w tworzeniu Społecznych Agencji Najmu. Na ten cel przeznaczamy 60 mln zł w ramach innowacji społecznych z programu Fundusze Europejskie na Rozwój Społeczny”, poinformował wiceminister funduszy i polityki regionalnej Jacek Karnowski.
Najważniejsze zmiany resort zapowiedział już we wrześniu. Maksymalny okres dopłaty do czynszu w projekcie wydłuża się z 12 do 18 miesięcy. Wśród grup, do których mają trafiać mieszkania, wymieniono wprost osoby samotnie wychowujące dzieci oraz studentów pobierających stypendium socjalne. Pełny katalog grup docelowych określa dokumentacja konkursu.
| Warunek | Trzecia edycja konkursu |
|---|---|
| Pula | 60 mln zł z programu FERS |
| Kto składa wniosek | Gminy, które mają lub planują umowę z SAN, istniejące SAN oraz związki międzygminne prowadzące wspólną politykę mieszkaniową |
| Nabór | Od 13 listopada 2026 do 4 stycznia 2027 roku |
| Czas trwania projektu | Co najmniej 24 miesiące, koniec najpóźniej 30 września 2029 roku |
| Dopłata do czynszu dla najemcy | Do 18 miesięcy (w poprzedniej edycji do 12) |
| Nowe grupy wskazane wprost | Osoby samotnie wychowujące dzieci, studenci ze stypendium socjalnym |
Co dały dwie poprzednie edycje
Pierwszy konkurs ruszył w 2024 roku z pulą 100 mln zł, choć umowy podpisano wtedy tylko z sześcioma samorządami. W obu dotychczasowych edycjach dofinansowanie dostało łącznie 11 projektów o wartości ponad 61 mln zł. Zaplanowano w nich pozyskanie ponad 544 mieszkań, z czego nieco ponad 70 proc. ma pochodzić od prywatnych właścicieli, a nie z zasobu gminy. Wsparciem w postaci dopłat do czynszu i usług integracyjnych ma zostać objętych blisko 700 osób.
Edycje I i II konkursu na SAN
Bilans dotychczasowego wsparcia
Najwięcej mieszkań zaplanowano we Wrocławiu, Poznaniu i Krakowie. W stolicy Małopolski agencja pozyskała już wszystkie zaplanowane lokale, w dwóch pozostałych miastach jest mniej więcej w połowie drogi.
Mieszkania pozyskane przez SAN względem planu
Wrocław, Poznań, Kraków
Pasek pokazuje, jaką część zaplanowanych w projekcie mieszkań agencja już pozyskała.
Te liczby pokazują zarazem siłę i słabość programu. Kilkaset mieszkań w skali kraju to kropla w morzu potrzeb, zwłaszcza w porównaniu z programami budowy mieszkań na tani wynajem. Z drugiej strony każde z nich trafiło do najemcy bez wbijania łopaty, w ciągu miesięcy, a nie lat. Jeśli podzielić wartość projektów przez liczbę mieszkań, wychodzi ok. 112 tys. zł na lokal, ale w tej kwocie mieszczą się też dopłaty, usługi integracyjne i koszty działania agencji przez kilka lat. Dla porównania, budowa jednego mieszkania komunalnego to dziś wydatek liczony w setkach tysięcy złotych. O tym, ile kosztuje i czym różni się najem w TBS i SIM, pisaliśmy w poradniku mieszkania TBS i SIM: czym są i czy warto.
Zobacz również:
AKTUALNOŚCI · 12.11.2026Z rynku najmu zniknęła co ósma oferta, a czynsze prawie stoją. Wyjątkiem Katowice z podwyżką o 15 proc.Jak dostać mieszkanie z SAN
To najważniejsza informacja dla czytelników: konkurs, który ruszył 13 listopada, jest skierowany do samorządów i agencji, a nie do mieszkańców. Osoba szukająca mieszkania nie składa żadnego wniosku do ministerstwa. Droga do lokalu z SAN wygląda tak:
Krok po kroku
Od konkursu do kluczy w ręku najemcy
| 1. | Gmina, związek międzygminny lub agencja składa wniosek w konkursie i dostaje dofinansowanie. |
| 2. | Rada gminy przyjmuje uchwałę z zasadami i kryteriami najmu lokali z zasobu SAN. Może przyjąć kryteria ustawowe albo własne. |
| 3. | Agencja pozyskuje mieszkania od prywatnych właścicieli i z zasobu gminy. |
| 4. | Gmina lub operator ogłasza nabór. Mieszkańcy składają wnioski lokalnie. |
| 5. | Wybrani najemcy podpisują umowę z SAN i dostają dopłatę do czynszu oraz wsparcie przewidziane w projekcie. |
W praktyce wysokość i czas dopłat ustala konkretny projekt. We Wrocławiu dopłata projektowa sięga do 86 proc. czynszu przez pierwsze sześć miesięcy i do 49 proc. przez kolejne sześć. W Gdańsku dopłata trwa 12 miesięcy i z czasem maleje. Założenie jest takie, by najemca stopniowo przejmował pełny koszt i z pomocą agencji usamodzielnił się finansowo. Według rządowego serwisu poświęconego najmowi społecznemu w Polsce działa obecnie kilkanaście agencji, a kolejne są w przygotowaniu.
NIE POMYL DWÓCH DOPŁAT
Dopłata w projekcie SAN to coś innego niż dopłata z programu „Mieszkanie na Start” obsługiwanego przez BGK. Ta druga dotyczy głównie lokali w TBS, SIM i spółdzielniach i jest wypłacana na innych zasadach. Inny jest też dodatek mieszkaniowy przyznawany przez gminę na podstawie dochodu i metrażu. O ile każda z tych form wsparcia jest ograniczona w czasie i zależy od lokalnych kryteriów, o tyle tylko SAN łączy dopłatę z samym znalezieniem mieszkania.
Szansa dla właścicieli pustych mieszkań
Program nie zadziała bez prywatnych właścicieli, bo to od nich pochodzi ponad 70 proc. mieszkań w dotychczasowych projektach. Dla osoby, która ma mieszkanie po rodzicach albo lokal kupiony inwestycyjnie i nie chce zajmować się szukaniem najemców, współpraca z SAN może być ciekawą alternatywą. Czynsz jest zwykle niższy niż przy samodzielnym wynajmie, ale w zamian właściciel dostaje gwarancję regularnych płatności, także w okresie, gdy lokal stoi pusty, i opiekę nad stanem mieszkania. Szczegółowe warunki ustala każda agencja w umowie, dlatego warto zapytać o nie w urzędzie miasta lub bezpośrednio w SAN działającej w danej gminie.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest Społeczna Agencja Najmu?
To podmiot działający na zlecenie gminy, który wynajmuje mieszkania od właścicieli, gwarantując im stały czynsz, i podnajmuje je osobom o umiarkowanych dochodach po stawkach niższych od rynkowych. Agencje wprowadziła ustawa z 26 maja 2021 roku.
Ile pieniędzy jest w trzeciej edycji konkursu na SAN?
60 mln zł z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego. Nabór ruszył 13 listopada 2026 roku, a wnioski można składać do 4 stycznia 2027 roku.
Kto może złożyć wniosek w konkursie?
Gminy, które zawarły lub planują zawrzeć umowę ze Społeczną Agencją Najmu, istniejące agencje oraz związki międzygminne prowadzące wspólną politykę mieszkaniową. Osoby fizyczne nie składają wniosków w tym konkursie.
Jak długo można dostawać dopłatę do czynszu w SAN?
W projektach z trzeciej edycji konkursu maksymalnie 18 miesięcy, wobec 12 miesięcy wcześniej. Konkretną wysokość i czas dopłaty określa projekt realizowany w danej gminie.
Jak dostać mieszkanie z Społecznej Agencji Najmu?
Trzeba sprawdzić, czy w Twojej gminie działa SAN, i poczekać na lokalny nabór. Kryteria, takie jak dochód czy sytuacja rodzinna, określa uchwała rady gminy. Wnioski składa się w urzędzie miasta lub u operatora agencji.
Źródła
- PropertyNews.pl, Mieszkania dla osób w trudniejszej sytuacji życiowej. Rusza kolejna edycja konkursu, 13 listopada 2026
- Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, komunikaty z 3 września i 13 listopada 2026
- Infor.pl, Dopłata do czynszu nawet przez 18 miesięcy, 7 września 2026
- Odpowiedź MFiPR na interpelację poselską w sprawie konkursów na SAN, 2026
- Ustawa z 26 maja 2021 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa
Artykuł opublikowany 14 listopada 2026 roku.
.JPG){kind=link}