Chomik europejski kontra bloki na Górkach Czechowskich. Prace TBV w Lublinie sprawdza prokuratura

Na Górkach Czechowskich, największym niezabudowanym terenie zielonym w granicach Lublina, ruszyły prace ziemne pod pierwsze bloki. Kilka dni później Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska złożyła zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa. Powód: teren jest siedliskiem chomika europejskiego, gatunku krytycznie zagrożonego wyginięciem, a inwestor nie ma zezwolenia na odstępstwo od zakazów ochrony. Dokumenty analizuje prokuratura. Deweloper i prezydent miasta odpowiadają, że wszystko odbywa się zgodnie z prawem. Porządkujemy fakty w sporze, który trwa od ponad dwudziestu lat.

Zawiadomienie RDOŚ i reakcja prokuratury

O pracach ziemnych na Górkach Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska powiadomili mieszkańcy i Stowarzyszenie Obrony Górek Czechowskich. Dyrekcja skierowała zawiadomienie do Komendy Wojewódzkiej Policji, a ta przekazała materiały Prokuraturze Rejonowej Lublin-Północ.

Rzecznik RDOŚ w Lublinie Cezary Wierzchoń wyjaśnił PAP, że Górki Czechowskie są uznawane za siedlisko chomika europejskiego, a ochrona obowiązuje także wtedy, gdy stan zachowania siedliska jest niewłaściwy. Prace, które mogą je zniszczyć, wymagają zezwolenia na odstępstwo od zakazów ochrony gatunkowej, czyli tak zwanej derogacji. „Toczy się postępowanie administracyjne i jeszcze stosowne rozstrzygnięcia nie zostały wydane”, zaznaczył rzecznik. Dodał, że RDOŚ nie ma kompetencji do wstrzymania prac budowlanych.

„Prokuratorzy zapoznają się z zawiadomieniem oraz dołączoną dokumentacją i po wnikliwej analizie zostaną podjęte decyzje, czy są podstawy do wszczęcia śledztwa lub podejmowania działań administracyjnych”, powiedział PAP prok. Marcin Kozak, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Lublinie.

Postępowanie nie zostało więc formalnie wszczęte, a prace na budowie trwają. Prokuratura nie wskazała, pod jaki przepis mogłaby podpadać sprawa. Kodeks karny w art. 181 przewiduje karę od 3 miesięcy do 5 lat więzienia za spowodowanie zniszczenia w świecie zwierzęcym w znacznych rozmiarach, a ustawa o ochronie przyrody traktuje naruszenie zakazów wobec gatunków chronionych jako wykroczenie.

Deweloper: pozwolenia dotyczą innych działek

TBV Investment odpiera zarzuty. Prezes spółki Wojciech Dzioba mówił lokalnym mediom, że pracownicy RDOŚ byli na miejscu i nie stwierdzili nieprawidłowości. Jego zdaniem wnioski o derogacje dotyczą innych obszarów niż te, na które spółka ma już pozwolenia na budowę. Ciekawe, że RDOŚ mówi w gruncie rzeczy podobnie: rzecznik zastrzegł, że zawiadomienie dotyczy ogólnie Górek, a nie wyłącznie miejsc, gdzie ruszyła budowa. Obie strony wyciągają jednak z tego odwrotne wnioski.

Prezydent Lublina Krzysztof Żuk stanął po stronie legalności inwestycji. „Mamy przyjęte plany, mamy wydane pozwolenie na budowę”, mówił na konferencji prasowej, podkreślając, że to zgodnie z prawem pozwala inwestorowi realizować projekt.

Co powstanie na Górkach

Podstawą zabudowy jest Zintegrowany Plan Inwestycyjny, czyli nowa forma planu miejscowego wprowadzona reformą planistyczną z 2023 roku. Rada Miasta Lublin przyjęła go 4 września 2025 roku stosunkiem głosów 18 do 11. Częścią ZPI jest umowa urbanistyczna, w której inwestor zobowiązał się do świadczeń na rzecz miasta w zamian za możliwość zabudowy.

Park o powierzchni około 75 ha inwestor ma urządzić na własny koszt, z wydatkami co najmniej 10 mln zł netto, i przekazać miastu za symboliczną złotówkę. Mają w nim powstać ścieżki, punkty widokowe, wybiegi dla psów i place zabaw. Lublin dostanie też 1,5 ha przy ul. Bohaterów Września. Miasto wycenia wszystkie korzyści na ponad 100 mln zł. Zabudowa ma powstać na wzniesieniach i wysoczyznach, czyli tam, gdzie kubaturę dopuszczał już plan miejscowy z 2005 roku. Najcenniejsze przyrodniczo części Górek mają zostać niezabudowane.

Pierwszy etap to 286 mieszkań w dwóch lokalizacjach: przy ul. Bohaterów Września oraz przy ulicach Melomanów i Poligonowej. W całym projekcie, rozłożonym na kilkanaście lat, ma powstać według lokalnych mediów około 2 tys. mieszkań. TBV złożyła łącznie 14 wniosków o pozwolenia na budowę.

Ile kosztują mieszkania na Górkach

Ceny ofertowe w pierwszym etapie wynoszą według Kuriera Lubelskiego od około 11 do 15 tys. zł za metr. Dolna granica odpowiada średniej na lubelskim rynku pierwotnym, górna wyraźnie ją przekracza. To nie dziwi, bo w Lublinie od miesięcy popyt wyprzedza podaż i podnosi ceny, a mieszkania z widokiem na kilkudziesięciohektarowy park to w mieście rzadkość.

Ceny ofertowe i transakcyjne nie są wprost porównywalne. Więcej danych o mieście znajdziesz w zestawieniu ceny mieszkań w Lublinie.

Zobacz również:

AKTUALNOŚCI · 07.11.2026Darmowy kredyt tylko za poważne błędy banku. Co zmienia reforma SKD i kogo dotyczy przy zakupie mieszkania

Spór, który trwa od ćwierć wieku

Górki Czechowskie to dawny poligon wojskowy. Teren ma też ciężką historię: podczas II wojny światowej Niemcy przeprowadzali tu egzekucje, a w latach 2022 do 2025 badacze IPN odnaleźli w czterech zbiorowych mogiłach szczątki około 65 osób.

Przeciwnicy zabudowy podkreślają, że Górki to nie tylko siedlisko chomika, ale też ponad 100 gatunków chronionych ptaków i korytarz, który napowietrza miasto. Chomik europejski stał się zresztą symbolem sporu. W Polsce wybrano go Zwierzęciem Roku 2026.

Skarga na plan i pytanie do Luksemburga

Osobny front to sam plan. Stowarzyszenie Obrony Górek Czechowskich zaskarżyło ZPI do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Sąd nie ocenił jeszcze jego legalności, bo najpierw zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy stowarzyszenie w ogóle może taką skargę wnieść. Do czasu rozstrzygnięcia plan obowiązuje. O tym, jak sądy podchodzą do skarg na akty planistyczne, pisaliśmy przy okazji postanowienia NSA, z którego wynika, że sąsiad może zaskarżyć plan ogólny, choć nie dotyczy jego działki.

Stowarzyszenie domaga się też unieważnienia wydanych pozwoleń. Jak przekazał Andrzej Wróbel z SOGC, sprawą powiadomiono Głównego Konserwatora Przyrody i Komisję Europejską, gdzie toczy się postępowanie w sprawie petycji. Organizacja chce m.in. sprawdzenia, czy wydawanie pozwoleń na kolejne części inwestycji bez oceny ich łącznego oddziaływania na środowisko jest zgodne z prawem unijnym. Takie dzielenie przedsięwzięcia na etapy nazywa się „salami slicing”.

Najczęściej zadawane pytania

Źródła

• PropertyNews.pl, Bloki, park i chroniony chomik. Wielki spór o teren w Lublinie trafia do prokuratury, 12 listopada 2026
• Radio Lublin, Górki Czechowskie pod lupą prokuratury
• Urząd Miasta Lublin, ZPI na Górkach Czechowskich po negocjacjach
• Kurier Lubelski, Pierwsze bloki na Górkach Czechowskich
• RynekPierwotny.pl, Tabelaofert.pl, Rejestr Cen Nieruchomości

Artykuł opublikowany 13 listopada 2026 roku.