Czytasz: Bloki po PGR-ach ocieplone nawet za 100 proc. dotacji. 16 gmin z Wielkopolski w pilotażu
- 01
Bloki po PGR-ach ocieplone nawet za 100 proc. dotacji. 16 gmin z Wielkopolski w pilotażu
Bloki po PGR-ach ocieplone nawet za 100 proc. dotacji. 16 gmin z Wielkopolski w pilotażu
Trzypiętrowe bloki z lat 70. i 80., stojące na skraju wsi przy dawnych gospodarstwach państwowych, to jeden z najbardziej zaniedbanych zasobów mieszkaniowych w Polsce. Często nieocieplone, ogrzewane piecami na węgiel, zarządzane przez wspólnoty, których nie stać na remont. Właśnie do nich trafia pilotażowy program „Ekologiczna Wieś”. 16 gmin z Wielkopolski dostało pierwsze pieniądze, a dotacja w kolejnym etapie może pokryć nawet całość kosztów modernizacji. Wyjaśniamy, kto może skorzystać, ile to kosztuje i kiedy podobne wsparcie trafi do reszty kraju.
NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE
- Budżet pilotażu to 40 mln zł, po 20 mln zł od WFOŚiGW w Poznaniu i Samorządu Województwa Wielkopolskiego.
- Gminy złożyły 70 wniosków. Wsparcie dostało 16 z nich, a modernizacja obejmie 16 budynków z 266 lokalami.
- W pierwszym etapie gminy otrzymały łącznie 603 900 zł na audyty energetyczne i dokumentację.
- Dotacja może pokryć do 100 procent kosztów kwalifikowanych. Warunek: zapotrzebowanie na energię pierwotną musi spaść co najmniej o 30 procent.
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada program ogólnopolski z budżetem do 500 mln zł.
Dla kogo jest „Ekologiczna Wieś”
Program dotyczy budynków wielorodzinnych po dawnych jednostkach gospodarki uspołecznionej, które prowadziły działalność rolniczą lub okołorolniczą. Chodzi przede wszystkim o zasoby byłych Państwowych Gospodarstw Rolnych, przedsiębiorstw państwowych i rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Po ich likwidacji mieszkania wykupili lokatorzy, a w budynkach powstały wspólnoty mieszkaniowe. Wiele z nich od lat nie ma pieniędzy nawet na podstawowe remonty.
Warunki programu
Który budynek może dostać dofinansowanie
| Kryterium | Wymaganie |
|---|---|
| Rodzaj budynku | wielorodzinny, po dawnym PGR, przedsiębiorstwie państwowym lub rolniczej spółdzielni produkcyjnej |
| Liczba lokali | co najmniej cztery wyodrębnione lokale |
| Własność | gmina nie może mieć więcej niż połowy lokali w budynku |
| Kto składa wniosek | gmina wiejska lub miejsko-wiejska w imieniu wspólnoty mieszkaniowej |
| Efekt | spadek wskaźnika energii pierwotnej EP o co najmniej 30 procent |
| Wysokość dotacji | do 100 procent kosztów kwalifikowanych |
Warunki pilotażowego naboru WFOŚiGW w Poznaniu dla województwa wielkopolskiego.
Ważna jest rola gminy. To ona występuje o pieniądze w imieniu wspólnoty i to ona przeprowadza inwestycję w drugim etapie. Dla małych wspólnot, które często nie mają profesjonalnego zarządcy, to ogromne ułatwienie. Jeśli zastanawiasz się, jakie obowiązki ma zarząd budynku przy takich pracach, zajrzyj do naszego tekstu o obowiązkach zarządcy wspólnoty mieszkaniowej.
Dwa etapy: najpierw audyt, potem ocieplenie
Pilotaż podzielono na dwa kroki. Pierwszy finansuje wyłącznie dokumentację: inwentaryzację budowlaną i audyt energetyczny, które pozwalają ustalić zakres prac i ich koszt. Roboty budowlane przychodzą dopiero w drugim etapie.
Harmonogram pilotażu
Od listu intencyjnego do modernizacji
- 13 lipca 2026W Poznaniu podpisano list intencyjny w sprawie programu. Wielkopolska jest drugim regionem po Zachodniopomorskiem, który testuje takie wsparcie.
- 3 do 31 sierpnia 2026Nabór wniosków w pierwszym etapie. Gminy złożyły 70 wniosków.
- Październik 202616 gmin dostało łącznie 603 900 zł na audyty i dokumentację dla 16 budynków z 266 lokalami.
- 30 dni od wypłatyPo rozliczeniu pierwszego etapu gminy mają miesiąc na złożenie wniosku o pieniądze na samą modernizację.
- Drugi etapOcieplenie ścian, fotowoltaika z magazynami energii, oświetlenie części wspólnych, przyłącza i sieci cieplne, systemy zarządzania energią oraz wymiana starych pieców na wspólne źródło ciepła.
Które gminy dostały pieniądze
Dofinansowanie w pierwszym etapie trafiło do gmin rozsianych po całym regionie, od Trzcianki na północy po Kępno i Rawicz na południu.
Pierwszy etap naboru
16 gmin zakwalifikowanych do pilotażu
| Blizanów | Bojanowo | Chodów | Czempiń |
| Kępno | Kołaczkowo | Kościelec | Kotlin |
| Koźmin Wielkopolski | Krzywiń | Lubasz | Orchowo |
| Powidz | Rawicz | Trzcianka | Wilczyn |
Łączna kwota dotacji w pierwszym etapie: 603 900 zł, czyli średnio około 37,7 tys. zł na gminę.
Ile to kosztuje i czy to dużo
40 mln zł na 16 budynków to średnio 2,5 mln zł na blok, a w przeliczeniu na lokal około 150 tys. zł, jeśli cały budżet trafiłby do tych inwestycji. To górna granica, a nie rzeczywisty koszt, który poznamy dopiero po audytach. Pokazuje jednak skalę: chodzi o głęboką termomodernizację z wymianą źródła ciepła, a nie o samo docieplenie ścian.
Potrzeby są przy tym nieporównanie większe. Z ankiet, które wypełniło 85 wielkopolskich gmin, wynika, że do programu może kwalifikować się co najmniej 2 tys. budynków wielorodzinnych po dawnych PGR-ach. Pilotaż obejmie więc mniej niż 1 procent z nich.
Wielkopolska, skala potrzeb
Pilotaż wobec liczby budynków do modernizacji
Słupki w jednej skali, 100 procent to 2 000 budynków. Liczba budynków wynika z ankiet 85 gmin.
„Termomodernizacja musi być trwałym elementem transformacji energetycznej, ponieważ najtańsza energia to ta zaoszczędzona.”
Paulina Hennig-Kloska, ministra klimatu i środowiska
Zobacz również:
AKTUALNOŚCI · 30.10.2026Prawie połowa kupujących wybiera rynek wtórny. Używane mieszkania są już tańsze od nowychProgram dla całej Polski za 500 mln zł
Wielkopolski pilotaż ma być poligonem doświadczalnym. Ministerstwo zapowiada ogólnopolski program z budżetem do pół miliarda złotych, który może trafić do samorządów jeszcze w tym roku. Według projektu NFOŚiGW pod nazwą „Poprawa efektywności energetycznej wielorodzinnych budynków mieszkalnych na terenach wiejskich” ma być realizowany w latach 2026 do 2030, w formie dotacji, a wnioski przyjmą wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Jeśli się sprawdzi, ma na stałe trafić do katalogu programów priorytetowych NFOŚiGW.
Doradcy zwracają uwagę na jeden szczegół. Samo położenie budynku w gminie, w której działał PGR, może nie wystarczyć. Gmina powinna już teraz zebrać dokumenty potwierdzające historię budynku i sposób ogrzewania lokali, żeby nie stracić czasu, gdy ruszy nabór.
Co mogą zrobić mieszkańcy takich bloków już dziś
„Ekologiczna Wieś” finansuje części wspólne i źródło ciepła dla całego budynku. Właściciele pojedynczych mieszkań mogą równolegle korzystać z innych form pomocy, na przykład z programu na wymianę ogrzewania i okien w lokalach. Opisaliśmy go w tekście Ciepłe Mieszkanie 2026: dotacja, progi dochodowe i wniosek. Przegląd pozostałych ulg i dopłat znajdziesz w artykule dofinansowanie termomodernizacji 2026.
CO TO OZNACZA DLA MIESZKAŃCÓW
- Jeśli mieszkasz w bloku po PGR, zapytaj w gminie, czy zgłosiła budynek do ankiety i czy planuje udział w programie ogólnopolskim.
- Wspólnota powinna przygotować podstawowe dokumenty: stan prawny, liczbę lokali i udział gminy we własności, informacje o ogrzewaniu.
- Głęboka termomodernizacja obniża rachunki i podnosi wartość mieszkań. Na wsi, gdzie ceny lokali są niskie, różnica w kosztach ogrzewania bywa dla kupujących ważniejsza niż metraż.
Najczęściej zadawane pytania
Czym jest program „Ekologiczna Wieś”?
To pilotażowy program WFOŚiGW w Poznaniu i Samorządu Województwa Wielkopolskiego z budżetem 40 mln zł. Finansuje termomodernizację i wymianę źródeł ciepła w budynkach wielorodzinnych na wsi, przede wszystkim po dawnych PGR-ach.
Ile wynosi dofinansowanie w programie „Ekologiczna Wieś”?
Dotacja może pokryć do 100 procent kosztów kwalifikowanych. W pierwszym etapie 16 gmin dostało łącznie 603 900 zł na audyty energetyczne i dokumentację.
Kto może złożyć wniosek?
Wniosek składa gmina wiejska lub miejsko-wiejska w imieniu wspólnoty mieszkaniowej. Budynek musi mieć co najmniej cztery wyodrębnione lokale, a gmina nie może być właścicielem więcej niż połowy z nich.
Jakie prace obejmuje modernizacja?
Między innymi ocieplenie ścian, fotowoltaikę z magazynami energii, oświetlenie części wspólnych, przyłącza i sieci cieplne, systemy zarządzania energią oraz zastąpienie starych pieców wspólnym źródłem ciepła.
Czy podobny program będzie w innych województwach?
Tak. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada program ogólnopolski z budżetem do 500 mln zł, realizowany przez NFOŚiGW i wojewódzkie fundusze w latach 2026 do 2030.
Źródła
- PropertyNews.pl, 40 mln zł na wiejskie mieszkania. 16 gmin dostanie wsparcie
- Ministerstwo Klimatu i Środowiska, 40 milionów złotych na modernizację budynków po PGR-ach w Wielkopolsce
- Grant Thornton, Termomodernizacja budynków po PGR, dotacje NFOŚiGW 2026
Artykuł opublikowany 31 października 2026 roku. Wartości w przeliczeniu na budynek i lokal wyliczyła redakcja.
