Cena m² mieszkania rynek wtórny10 629 zł/m²▲ 2,1% r/r
Cena m² mieszkania rynek pierwotny12 086 zł/m²▲ 1,6% r/r

66 proc. Polaków nie wie, czym jest najem instytucjonalny. A mieszkań w tym modelu przybyło ponad dwa razy

Michał SzapczackRynek nieruchomości7 min. temu15 wyświetleń

Osiedle Resi4Rent przy ul. Suwak w Warszawie, jeden z większych projektów najmu instytucjonalnego w stolicy. Zdjęcie ilustracyjne. Fot. Panek / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Chcesz częściej widzieć treści IleZaMetr.pl w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł→

Najem instytucjonalny działa w polskim prawie od 2017 roku, a mieszkań w tym modelu jest już ponad dwa razy więcej niż trzy lata temu. Mimo to dla większości z nas to wciąż pusty termin. Z badania PFR Nieruchomości wynika, że 66 proc. Polaków nie wie, czym jest najem instytucjonalny, a co czwarty myli go z mieszkaniem komunalnym albo spółdzielczym. Sprawdzamy, co mówią liczby, czym ten model różni się od innych form wynajmu i dla kogo może być realną alternatywą dla kredytu.

REKLAMA

NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE

  • 48 proc. badanych nigdy nie słyszało o najmie instytucjonalnym, a kolejne 18 proc. słyszało, ale nie wie, co oznacza.
  • Poprawną definicję wskazało tylko 26 proc. respondentów. Dokładnie co czwarty uznał, że chodzi o mieszkania komunalne lub spółdzielcze.
  • Według BNP Paribas Real Estate na koniec 2025 roku na profesjonalnym rynku najmu było ponad 30 tys. mieszkań, wobec 13,9 tys. na koniec 2022 roku.
  • Savills i CRIDO szacują, że do końca 2027 roku zasób przekroczy 36 tys. lokali. To nadal zaledwie 1 do 2 proc. wszystkich mieszkań na wynajem.
  • 20 proc. Polaków deklaruje, że nic nie skłoniłoby ich do długoterminowego najmu.

Dwie trzecie Polaków nie wie, o co chodzi

Raport „Na własnych warunkach. Polski rynek mieszkaniowy między własnością a najmem” powstał na zlecenie PFR Nieruchomości. Badanie przeprowadzono metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 1087 dorosłych Polaków. Wyniki pokazują, że branżowy skrót PRS i jego polski odpowiednik praktycznie nie przebiły się do powszechnej świadomości.

Badanie PFR Nieruchomości, N=1087

Ile Polacy wiedzą o najmie instytucjonalnym

48%nigdy nie słyszało tego określenia
18%słyszało, ale nie wie, co oznacza
7%deklaruje dobrą lub bardzo dobrą znajomość
26%wskazało poprawną definicję

Gdy poproszono o wybór definicji, odpowiedzi rozłożyły się tak:

Nie potrafię odpowiedzieć39%
Poprawna definicja26%
Wynajem mieszkań komunalnych lub spółdzielczych25%
Inne błędne odpowiedzi10%
Źródło: PFR Nieruchomości, raport „Na własnych warunkach”, 2026. Pozycja „inne błędne odpowiedzi” to różnica do 100 proc. wyliczona przez ilezametr.pl.
REKLAMA

Prezes PFR Nieruchomości Grzegorz Tomaszewski przyznaje, że dla wielu osób najem instytucjonalny brzmi jak skomplikowane pojęcie prawne, a nie konkretna możliwość zamieszkania. Jego zdaniem najemcę interesują przede wszystkim jasne zasady, przewidywalne opłaty, stabilna umowa i profesjonalna obsługa, więc to te korzyści trzeba pokazywać zamiast branżowej terminologii.

Czym właściwie jest najem instytucjonalny

W najprostszym ujęciu to mieszkania, które od początku powstają z myślą o wynajmie i należą do jednego właściciela, zwykle funduszu lub wyspecjalizowanej spółki. Najemca nie podpisuje umowy z osobą prywatną, tylko z firmą, która zarządza całym budynkiem. Zamiast szukania właściciela w razie awarii jest dział obsługi, a zamiast negocjacji o każdy szczegół standardowe zasady dla wszystkich lokatorów.

Pomyłka z mieszkaniami komunalnymi jest zrozumiała, bo w obu przypadkach właścicielem jest instytucja. Różnice są jednak zasadnicze, co dobrze widać w zestawieniu.

CechaNajem instytucjonalny (PRS)Mieszkanie komunalneNajem od osoby prywatnej
Właścicielfundusz lub spółkagminaosoba fizyczna
Kryteria dochodowebrak, liczy się zdolność do płacenia czynszutak, ustalane przez gminębrak
Wysokość czynszurynkowa, znana z góryniska, ustalana uchwałą gminyrynkowa, do negocjacji
Kolejkanie maczęsto kilka latnie ma
Obsługa i naprawyzarządca budynkuadministracja gminnazależy od właściciela
Ryzyko nagłej sprzedaży lokaluniskie, cały budynek ma jednego właścicielaniskierealne
REKLAMA

Zestawienie ilezametr.pl. Zasady w konkretnych osiedlach i gminach mogą się różnić.

Rynek urósł ponad dwa razy w trzy lata

Niska rozpoznawalność kontrastuje z tempem rozwoju sektora. Według danych BNP Paribas Real Estate Poland na koniec 2025 roku zasób mieszkań na profesjonalnym rynku najmu przekroczył 30 tys. lokali, podczas gdy na koniec 2022 roku było ich 13,9 tys. To wzrost o mniej więcej 116 proc. CBRE w raporcie za II kwartał 2026 roku liczył już ponad 32 tys. takich mieszkań. O tym, jak szybko przybywa kolejnych projektów, pisaliśmy przy okazji danych pokazujących, że rynek PRS w Polsce bije kolejne rekordy.

Zasób mieszkań w najmie instytucjonalnym

Od 13,9 tys. do ponad 36 tys. lokali w pięć lat

Koniec 2022 roku13,9 tys.
Koniec 2025 rokuponad 30 tys.
Czerwiec 2026 rokuponad 32 tys.
Koniec 2027 roku, prognozaponad 36 tys.

stan wyjściowy   dane rzeczywiste   prognoza

Źródła: BNP Paribas Real Estate Poland (2022, 2025), CBRE Warsaw and Poland Living Figures Q2 2026, prognoza Savills i CRIDO. Długość paska w relacji do 36 tys. lokali.

Trzeba jednak zachować proporcje. Nawet przy takiej dynamice najem instytucjonalny to wciąż około 1 do 2 proc. całego zasobu mieszkań na wynajem w Polsce. Zdecydowana większość lokatorów nadal wynajmuje od osób prywatnych, które mają jedno lub kilka mieszkań.

Czego Polacy oczekują od najmu

Badanie pokazuje, że osoby rozważające długoterminowy najem nie patrzą wyłącznie na koszt. Niższa cena w porównaniu z ratą kredytu jest najczęściej wskazywanym argumentem, ale tuż za nią są przewidywalność opłat, poczucie bezpieczeństwa i stabilność umowy.

Co skłoniłoby Cię do najmu długoterminowego

Bezpieczeństwo liczy się prawie tak samo jak cena

Nic by mnie nie skłoniło20%
Niższy koszt niż kredyt12%
Przewidywalność opłat11%
Poczucie bezpieczeństwa i stabilności11%
Stabilność umowy10%
Brak wieloletniego kredytu9%
Możliwość późniejszego wykupu8%
Umowa na 5 do 10 lat7%
Źródło: PFR Nieruchomości, raport „Na własnych warunkach”, badanie CAWI na próbie 1087 dorosłych Polaków.

Wynik 20 proc. osób, których nic nie przekona do najmu, dobrze pokazuje, jak silne jest w Polsce przywiązanie do własności. Podobny obraz dawały wcześniejsze badania: jak pisaliśmy, 73 proc. Polaków chce mieszkać na swoim, ale co piąty woli wynajmować. Najem coraz rzadziej jest więc traktowany wyłącznie jako poczekalnia przed zakupem.

NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ PRZED PODPISANIEM UMOWY

  • Sprawdź, na jaki okres zawierana jest umowa i na jakich zasadach można ją przedłużyć.
  • Zapytaj, jak i jak często zmienia się czynsz. Przewidywalność opłat to główny argument tego modelu, więc warto mieć ją na piśmie.
  • Policz pełen koszt miesięczny: czynsz, media, miejsce postojowe i ewentualne opłaty za usługi dodatkowe.
  • Ustal wysokość kaucji i warunki jej zwrotu.
REKLAMA

Nie tylko Warszawa, Kraków i Wrocław

Najwięcej mieszkań w modelu PRS jest w trzech największych ośrodkach, ale rynek rozlewa się na mniejsze miasta. Dobrym przykładem jest samo PFR Nieruchomości, które zarządza portfelem blisko 8,6 tys. mieszkań. Aż 56,9 proc. tego zasobu, czyli około 4,9 tys. lokali, znajduje się poza sześcioma największymi miastami w kraju. Spółka ma mieszkania m.in. w Katowicach, Elblągu i Lublinie.

PFR Nieruchomości w liczbach

Państwowy gracz na rynku najmu

8,6 tys.mieszkań w zarządzanym portfelu
56,9%zasobu poza sześcioma największymi miastami
23osiedla pod marką naj m®
ponad 4 tys.mieszkań w ofercie marki naj m®
Źródło: PFR Nieruchomości. Marka naj m® działa od czerwca 2026 roku i łączy ofertę dwóch funduszy mieszkaniowych spółki.

Elżbieta Chmiel z zarządu PFR Nieruchomości podkreśla, że stabilny, dobrze zarządzany zasób jest równie potrzebny w miastach regionalnych, jak w metropoliach. Spółka rozbudowuje portfel także w dużych ośrodkach: we Wrocławiu, jak opisywaliśmy niedawno, państwowy najem urośnie ponad dwa razy dzięki dwóm nowym osiedlom.

Dla kogo to ma sens

Najem instytucjonalny nie jest tanią alternatywą. Czynsze są rynkowe, a w nowych budynkach z usługami bywają wyższe niż w starszych mieszkaniach od osób prywatnych. Jego przewaga leży gdzie indziej: w przewidywalności i braku ryzyka, że właściciel nagle sprzeda mieszkanie albo zażąda wyprowadzki. Najlepiej sprawdza się u osób, które cenią elastyczność, często zmieniają pracę lub miasto, nie mają wkładu własnego albo po prostu nie chcą wiązać się kredytem na 25 lat. Dla tych, dla których własne cztery kąty są celem samym w sobie, raczej pozostanie etapem przejściowym.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest najem instytucjonalny?

To wynajem mieszkań, które należą do jednego właściciela, najczęściej funduszu lub wyspecjalizowanej spółki, i od początku powstały z myślą o wynajmie. Najemca podpisuje umowę z firmą, a nie z osobą prywatną. W branży ten model określa się skrótem PRS.

Czy najem instytucjonalny to to samo co mieszkanie komunalne?

Nie. Mieszkania komunalne należą do gminy, są przeznaczone dla osób spełniających kryteria dochodowe i mają niski, regulowany czynsz. W najmie instytucjonalnym nie ma kryteriów dochodowych ani kolejek, a czynsz jest rynkowy. Taki błąd popełnia jednak co czwarty Polak.

Ile mieszkań jest w Polsce w najmie instytucjonalnym?

Według BNP Paribas Real Estate na koniec 2025 roku było ich ponad 30 tys., a według CBRE w połowie 2026 roku ponad 32 tys. Savills i CRIDO prognozują, że do końca 2027 roku zasób przekroczy 36 tys. lokali.

Ilu Polaków wie, czym jest najem instytucjonalny?

Z badania PFR Nieruchomości wynika, że 66 proc. osób nie zna tego pojęcia, a dobrą lub bardzo dobrą znajomość deklaruje tylko 7 proc. Poprawną definicję wskazało 26 proc. respondentów.

Czy najem instytucjonalny jest tańszy od zwykłego wynajmu?

Zwykle nie. Czynsze są rynkowe, a w nowych budynkach z dodatkowymi usługami mogą być wyższe niż w starszych mieszkaniach od osób prywatnych. Zaletą jest przewidywalność opłat, profesjonalna obsługa i mniejsze ryzyko nagłego wypowiedzenia umowy.

Źródła

Artykuł opublikowany 19 listopada 2026 roku.

Deweloper w tym artykulePFR Nieruchomości (marka naj m). Sprawdź profil firmy: ocenę redakcji, opinie czytelników i aktualne inwestycje w katalogu deweloperów.
MS
Autor
Redaktor prowadzący, rynek i prawo nieruchomości

Redaktor prowadzący IleZaMetr.pl. Pisze o cenach mieszkań, kosztach utrzymania nieruchomości i przepisach, które dotyczą właścicieli oraz najemców. Na portalu odpowiada za analizy cenowe dla Warszawy, Krakowa, Wrocławia i Łodzi, poradniki o wykupie mieszkań komunalnych, normach metrażu i obowiązkach wspólnot mieszkaniowych. Każdy tekst opiera na danych GUS, NBP, BDL i rejestrach cen nieruchomości, a źródła podaje bezpośrednio w artykule.

Artykułów na portalu: 732. Zobacz wszystkie teksty tego autora.

Oferty partnerów

Materiały promocyjne
Reklama
Reklama
Reklama
REKLAMA
Sidebar
Loading

Signing-in 3 seconds...

Signing-up 3 seconds...