
Najem instytucjonalny działa w polskim prawie od 2017 roku, a mieszkań w tym modelu jest już ponad dwa razy więcej niż trzy lata temu. Mimo to dla większości z nas to wciąż pusty termin. Z badania PFR Nieruchomości wynika, że 66 proc. Polaków nie wie, czym jest najem instytucjonalny, a co czwarty myli go z mieszkaniem komunalnym albo spółdzielczym. Sprawdzamy, co mówią liczby, czym ten model różni się od innych form wynajmu i dla kogo może być realną alternatywą dla kredytu.
NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE
Zobacz również:
RYNEK NIERUCHOMOŚCI · 17.11.2026Co czwarta rezerwacja nowego mieszkania kończy się rezygnacją. W październiku do oferty wróciło już 27 proc. lokaliRaport „Na własnych warunkach. Polski rynek mieszkaniowy między własnością a najmem” powstał na zlecenie PFR Nieruchomości. Badanie przeprowadzono metodą CAWI na reprezentatywnej próbie 1087 dorosłych Polaków. Wyniki pokazują, że branżowy skrót PRS i jego polski odpowiednik praktycznie nie przebiły się do powszechnej świadomości.
Badanie PFR Nieruchomości, N=1087
Ile Polacy wiedzą o najmie instytucjonalnym
Gdy poproszono o wybór definicji, odpowiedzi rozłożyły się tak:
Prezes PFR Nieruchomości Grzegorz Tomaszewski przyznaje, że dla wielu osób najem instytucjonalny brzmi jak skomplikowane pojęcie prawne, a nie konkretna możliwość zamieszkania. Jego zdaniem najemcę interesują przede wszystkim jasne zasady, przewidywalne opłaty, stabilna umowa i profesjonalna obsługa, więc to te korzyści trzeba pokazywać zamiast branżowej terminologii.
W najprostszym ujęciu to mieszkania, które od początku powstają z myślą o wynajmie i należą do jednego właściciela, zwykle funduszu lub wyspecjalizowanej spółki. Najemca nie podpisuje umowy z osobą prywatną, tylko z firmą, która zarządza całym budynkiem. Zamiast szukania właściciela w razie awarii jest dział obsługi, a zamiast negocjacji o każdy szczegół standardowe zasady dla wszystkich lokatorów.
Pomyłka z mieszkaniami komunalnymi jest zrozumiała, bo w obu przypadkach właścicielem jest instytucja. Różnice są jednak zasadnicze, co dobrze widać w zestawieniu.
| Cecha | Najem instytucjonalny (PRS) | Mieszkanie komunalne | Najem od osoby prywatnej |
|---|---|---|---|
| Właściciel | fundusz lub spółka | gmina | osoba fizyczna |
| Kryteria dochodowe | brak, liczy się zdolność do płacenia czynszu | tak, ustalane przez gminę | brak |
| Wysokość czynszu | rynkowa, znana z góry | niska, ustalana uchwałą gminy | rynkowa, do negocjacji |
| Kolejka | nie ma | często kilka lat | nie ma |
| Obsługa i naprawy | zarządca budynku | administracja gminna | zależy od właściciela |
| Ryzyko nagłej sprzedaży lokalu | niskie, cały budynek ma jednego właściciela | niskie | realne |
Zestawienie ilezametr.pl. Zasady w konkretnych osiedlach i gminach mogą się różnić.
Niska rozpoznawalność kontrastuje z tempem rozwoju sektora. Według danych BNP Paribas Real Estate Poland na koniec 2025 roku zasób mieszkań na profesjonalnym rynku najmu przekroczył 30 tys. lokali, podczas gdy na koniec 2022 roku było ich 13,9 tys. To wzrost o mniej więcej 116 proc. CBRE w raporcie za II kwartał 2026 roku liczył już ponad 32 tys. takich mieszkań. O tym, jak szybko przybywa kolejnych projektów, pisaliśmy przy okazji danych pokazujących, że rynek PRS w Polsce bije kolejne rekordy.
Zasób mieszkań w najmie instytucjonalnym
Od 13,9 tys. do ponad 36 tys. lokali w pięć lat
stan wyjściowy dane rzeczywiste prognoza
Trzeba jednak zachować proporcje. Nawet przy takiej dynamice najem instytucjonalny to wciąż około 1 do 2 proc. całego zasobu mieszkań na wynajem w Polsce. Zdecydowana większość lokatorów nadal wynajmuje od osób prywatnych, które mają jedno lub kilka mieszkań.
Zobacz również:
RYNEK NIERUCHOMOŚCI · 12.11.2026Z rynku najmu zniknęła co ósma oferta, a czynsze prawie stoją. Wyjątkiem Katowice z podwyżką o 15 proc.Badanie pokazuje, że osoby rozważające długoterminowy najem nie patrzą wyłącznie na koszt. Niższa cena w porównaniu z ratą kredytu jest najczęściej wskazywanym argumentem, ale tuż za nią są przewidywalność opłat, poczucie bezpieczeństwa i stabilność umowy.
Co skłoniłoby Cię do najmu długoterminowego
Bezpieczeństwo liczy się prawie tak samo jak cena
Wynik 20 proc. osób, których nic nie przekona do najmu, dobrze pokazuje, jak silne jest w Polsce przywiązanie do własności. Podobny obraz dawały wcześniejsze badania: jak pisaliśmy, 73 proc. Polaków chce mieszkać na swoim, ale co piąty woli wynajmować. Najem coraz rzadziej jest więc traktowany wyłącznie jako poczekalnia przed zakupem.
NA CO ZWRÓCIĆ UWAGĘ PRZED PODPISANIEM UMOWY
Najwięcej mieszkań w modelu PRS jest w trzech największych ośrodkach, ale rynek rozlewa się na mniejsze miasta. Dobrym przykładem jest samo PFR Nieruchomości, które zarządza portfelem blisko 8,6 tys. mieszkań. Aż 56,9 proc. tego zasobu, czyli około 4,9 tys. lokali, znajduje się poza sześcioma największymi miastami w kraju. Spółka ma mieszkania m.in. w Katowicach, Elblągu i Lublinie.
PFR Nieruchomości w liczbach
Państwowy gracz na rynku najmu
Elżbieta Chmiel z zarządu PFR Nieruchomości podkreśla, że stabilny, dobrze zarządzany zasób jest równie potrzebny w miastach regionalnych, jak w metropoliach. Spółka rozbudowuje portfel także w dużych ośrodkach: we Wrocławiu, jak opisywaliśmy niedawno, państwowy najem urośnie ponad dwa razy dzięki dwóm nowym osiedlom.
Najem instytucjonalny nie jest tanią alternatywą. Czynsze są rynkowe, a w nowych budynkach z usługami bywają wyższe niż w starszych mieszkaniach od osób prywatnych. Jego przewaga leży gdzie indziej: w przewidywalności i braku ryzyka, że właściciel nagle sprzeda mieszkanie albo zażąda wyprowadzki. Najlepiej sprawdza się u osób, które cenią elastyczność, często zmieniają pracę lub miasto, nie mają wkładu własnego albo po prostu nie chcą wiązać się kredytem na 25 lat. Dla tych, dla których własne cztery kąty są celem samym w sobie, raczej pozostanie etapem przejściowym.
To wynajem mieszkań, które należą do jednego właściciela, najczęściej funduszu lub wyspecjalizowanej spółki, i od początku powstały z myślą o wynajmie. Najemca podpisuje umowę z firmą, a nie z osobą prywatną. W branży ten model określa się skrótem PRS.
Nie. Mieszkania komunalne należą do gminy, są przeznaczone dla osób spełniających kryteria dochodowe i mają niski, regulowany czynsz. W najmie instytucjonalnym nie ma kryteriów dochodowych ani kolejek, a czynsz jest rynkowy. Taki błąd popełnia jednak co czwarty Polak.
Według BNP Paribas Real Estate na koniec 2025 roku było ich ponad 30 tys., a według CBRE w połowie 2026 roku ponad 32 tys. Savills i CRIDO prognozują, że do końca 2027 roku zasób przekroczy 36 tys. lokali.
Z badania PFR Nieruchomości wynika, że 66 proc. osób nie zna tego pojęcia, a dobrą lub bardzo dobrą znajomość deklaruje tylko 7 proc. Poprawną definicję wskazało 26 proc. respondentów.
Zwykle nie. Czynsze są rynkowe, a w nowych budynkach z dodatkowymi usługami mogą być wyższe niż w starszych mieszkaniach od osób prywatnych. Zaletą jest przewidywalność opłat, profesjonalna obsługa i mniejsze ryzyko nagłego wypowiedzenia umowy.
Artykuł opublikowany 19 listopada 2026 roku.






