
Miasto na Ź w Polsce nie istnieje. Na 1026 polskich miast (stan na 1 stycznia 2026 roku) żadne nie zaczyna się od tej litery i nie zmieni się to także 1 stycznia 2027 roku, kiedy przybędzie 12 nowych miast. Na Ź zaczyna się za to osiem wsi i osad, a w środku nazwy ma ją dziesięć miast, w tym Łódź. Poniżej pełna odpowiedź z danymi z urzędowego rejestru nazw, wyjaśnienie, dlaczego tak jest, i podpowiedź, co wpisać w Państwach-Miastach, kiedy wypadnie Ź.
NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE
ODPOWIEDŹ W SKRÓCIE
Nie. W Polsce nie ma ani jednego miasta na literę Ź. Według stanu na 1 stycznia 2026 roku mamy 1026 miast i żadne nie zaczyna się od Ź. W urzędowym rejestrze nazw miejscowości na Ź zaczyna się 21 nazw, ale to wyłącznie wsie, osady, przysiółki i części miejscowości.
Sprawdziliśmy to w dwóch miejscach. Pierwsze to pełny wykaz miast według stanu prawnego na początek 2026 roku: lista alfabetyczna ma sekcje Ć, Ł, Ś i Ż, ale nie ma sekcji Ź. Drugie to Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych prowadzony przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii, w którym każda miejscowość ma swój rodzaj (miasto, wieś, osada) i numer z systemu TERYT GUS. Żaden z 21 obiektów na Ź nie ma rodzaju „miasto”.
Nic nie zmieni się w 2027 roku. Rozporządzenie Rady Ministrów z 29 lipca 2026 roku nadaje status miasta 12 miejscowościom z dniem 1 stycznia 2027 roku. Polska będzie miała wtedy 1038 miast, ale na liście nie ma żadnej nazwy na Ź.
| Nowe miasto od 1.01.2027 | Powiat i województwo | Litera |
|---|---|---|
| Bakałarzewo | suwalski, podlaskie | B |
| Choceń | włocławski, kujawsko-pomorskie | C |
| Czudec | strzyżowski, podkarpackie | C |
| Filipów | suwalski, podlaskie | F |
| Gorzyce | tarnobrzeski, podkarpackie | G |
| Kazimierz Biskupi | koniński, wielkopolskie | K |
| Kobyla Góra | ostrzeszowski, wielkopolskie | K |
| Mielnik | siemiatycki, podlaskie | M |
| Milejów | łęczyński, lubelskie | M |
| Rzekuń | ostrołęcki, mazowieckie | R |
| Wielopole Skrzyńskie | ropczycko-sędziszowski, podkarpackie | W |
| Żołynia | łańcucki, podkarpackie | Ż |
Źródło: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1023, § 3).
Jedyna zmiana wśród rzadkich liter dotyczy Ż: dzięki Żołyni liczba miast na Ż wzrośnie z 16 do 17. Pełną listę znajdziesz w naszym zestawieniu miast na literę Ż.
Ź nie jest jedyną literą bez miasta. Z 32 liter polskiego alfabetu aż sześć nie ma żadnego miasta: Ą, Ę, Ń, Ó, Y i Ź. Do tego dochodzą Q, V i X, które w ogóle nie należą do polskiego alfabetu. Dokładnie jedno miasto ma tylko litera Ć.
Liczba miast na wybrane litery (stan na 1.01.2026)
Policzone na wykazie 1026 miast według stanu na 1 stycznia 2026 roku. Opracowanie: ilezametr.pl.
| Litera | Miast | Litera | Miast | Litera | Miast |
|---|---|---|---|---|---|
| A | 6 | Ł | 24 | Ś | 17 |
| B | 80 | M | 63 | T | 35 |
| C | 49 | N | 38 | U | 9 |
| Ć | 1 | O | 49 | W | 60 |
| D | 38 | P | 83 | Y | 0 |
| E | 2 | R | 48 | Z | 37 |
| F | 2 | S | 117 | Ź | 0 |
| G | 54 | I | 11 | Ż | 16 |
| H | 4 | J | 34 | Ą, Ę, Ń, Ó | 0 |
| K | 109 | L | 40 | Q, V, X | 0 |
Stan na 1 stycznia 2026 roku, razem 1026 miast. Q, V i X nie należą do alfabetu polskiego.
Dla porównania z pozostałych liter z kreską całkiem dobrze wypadają Ł (24 miasta, m.in. Łódź, Łomża, Łowicz), Ś (17) i Ż (16). Z przypadkiem Ć opisanym w artykule o jedynym mieście na literę Ć łączy Ź jedno: obie litery w nagłosie pojawiają się tylko przed spółgłoską, o czym niżej.
ODPOWIEDŹ W SKRÓCIE
W Polsce jest 8 samodzielnych miejscowości na Ź: wsie Źlinice, Źrebce, Źrebięta i trzy wsie o nazwie Źródła, osada Źródelnia oraz kolonia Źródła. Najczęstszą nazwą na Ź są właśnie Źródła.
| Nazwa | Rodzaj | Gmina, powiat | Województwo |
|---|---|---|---|
| Źlinice | wieś | Prószków, opolski | opolskie |
| Źrebce | wieś | Sułów, zamojski | lubelskie |
| Źrebięta | wieś | Grabów, łęczycki | łódzkie |
| Źródelnia | osada | Ostrzeszów, ostrzeszowski | wielkopolskie |
| Źródła | wieś | Miękinia, średzki | dolnośląskie |
| Źródła | wieś | Tłuchowo, lipnowski | kujawsko-pomorskie |
| Źródła | wieś | Alwernia, chrzanowski | małopolskie |
| Źródła | kolonia | Pątnów, wieluński | łódzkie |
Źródło: Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych (GUGiK), urzędowe nazwy miejscowości, stan na 29.10.2026.
Pozostałe 13 nazw na Ź z rejestru to tylko części innych miejscowości. Źródło to dzielnice Jaworzna i Wyśmierzyc, Źródelnia leży w granicach Stargardu, a części wsi o nazwie Źródła są m.in. w gminach Zelów, Wieluń, Chmielnik, Złota, Mielec, Czarna i Grodzisko Dolne. W Małopolsce, w gminie Alwernia, wieś Źródła ma do tego dwie części: Źródła Duże i Źródła Małe.
Uwaga na nazwy, które krążą w internetowych listach, a których w urzędowym rejestrze na Ź nie ma. Przykładem są Żdżary: to wieś na Ż, nie na Ź.
Choć żadne miasto nie zaczyna się od Ź, ta litera pojawia się w środku albo na końcu nazwy dziesięciu polskich miast.
| Miasto | Województwo | Mieszkańcy (GUS, 31.12.2025) |
|---|---|---|
| Łódź | łódzkie | 639 890 |
| Kędzierzyn-Koźle | opolskie | 53 140 |
| Czeladź | śląskie | 29 373 |
| Wąbrzeźno | kujawsko-pomorskie | 12 593 |
| Rogoźno | wielkopolskie | 10 674 |
| Koźmin Wielkopolski | wielkopolskie | 6 002 |
| Kuźnia Raciborska | śląskie | 4 541 |
| Woźniki | śląskie | 4 064 |
| Staroźreby | mazowieckie | 2 154 (spis 2021) |
| Koźminek | wielkopolskie | 1 800 |
Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych, ludność miast na 31.12.2025. Staroźreby mają prawa miejskie od 1.01.2026, GUS nie podaje jeszcze danych dla miasta, dlatego liczba pochodzi z Narodowego Spisu Powszechnego 2021.
Najciekawszy przypadek to Staroźreby, miasto od 1 stycznia 2026 roku w powiecie płockim. To jedyne polskie miasto, w którym Ź otwiera człon nazwy. Nazwa łączy słowa „stary” i staropolskie „źreb”, które oznaczało dział ziemi albo miarę roli. Łódź ma Ź na samym końcu, więc w grach słownych liczy się jako miasto na Ł.
Zobacz również:
RYNEK NIERUCHOMOŚCI · 29.10.2026Dwa pokoje, 40 metrów i 550 tys. zł. Tak młodzi kupują dziś pierwsze mieszkanieODPOWIEDŹ W SKRÓCIE
Powodem jest reguła pisowni, a nie brak głoski. Według zasad Rady Języka Polskiego literą Ź zapisujemy miękkie „ź” tylko przed spółgłoską i na końcu wyrazu. Przed samogłoską piszemy „zi”. Dlatego Zielona Góra, Zielonka czy Ziębice zaczynają się od głoski ź, ale w alfabecie stoją pod Z.
W praktyce słowo zaczynające się od litery Ź musi mieć zaraz po niej spółgłoskę: źle, źródło, źrebię, źrenica, źdźbło, ździebko. Takich wyrazów jest bardzo mało. W słowniku SJP.PL (wersja z września 2026 roku) na Ź zaczyna się 60 haseł pisanych małą literą, czyli około 0,03 procent wszystkich haseł. Prawie wszystkie należą do czterech rodzin: źródło, źrebię, źrenica i źdźbło.
| Pierwsza litera | Liczba haseł | Udział w słowniku |
|---|---|---|
| P (najwięcej) | 27 715 | 14,6% |
| Ś | 1 369 | 0,72% |
| Ż | 1 156 | 0,61% |
| Ł | 1 053 | 0,56% |
| Ć | 123 | 0,065% |
| Y | 73 | 0,038% |
| Ź | 60 | 0,032% |
| Ó | 19 | 0,010% |
| Ę | 3 | 0,002% |
| Ą | 2 | 0,001% |
Źródło: słownik SJP.PL, wersja z 1.09.2026, hasła pisane małą literą (bez nazw własnych). Obliczenia: ilezametr.pl.
Skoro słów na Ź jest garstka, to i nazw miejscowości jest mało. A te, które istnieją, pochodzą od tych samych rdzeni: Źródła i Źródelnia od źródła, Źrebce i Źrebięta od źrebięcia. Żadna z tych osad nie urosła na tyle, żeby dostać prawa miejskie.
Popularne zasady gry każą pomijać przy losowaniu Ą, Ę, Ń, Ó, Q, V, X i Y. O Ź zwykle nikt nie wspomina, dlatego ta litera potrafi wypaść, a wtedy rubryka miasto robi się kłopotliwa. Najczęściej gracze rozwiązują to na jeden z trzech sposobów.
Za granicą też nie ma ratunku. W urzędowym wykazie polskich nazw geograficznych świata, przygotowanym przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych, pod literą Ź jest tylko jedna pozycja: Źródła Mojżesza w Egipcie. To źródła, a nie miasto. Dla porównania pod Ć wykaz podaje miasta Ćennaj w Indiach i Ćottogram w Bangladeszu.
W sieci krąży zagadka: „W Polsce jest 1026 miast, ale tylko jedno ma nazwę na literę…”. Wiele osób odpowiada Ź, ale to błąd, bo na Ź nie ma żadnego miasta. Jedyną literą alfabetu, na którą zaczyna się dokładnie jedno miasto, jest Ć, a tym miastem jest Ćmielów w województwie świętokrzyskim (2 702 mieszkańców według GUS na koniec 2025 roku). Podobne pytanie padło kiedyś w teleturnieju „Milionerzy”: najmniej miast spośród liter A, B, C i D ma A, bo tylko sześć.
Nie. Wśród 1026 miast w Polsce (stan na 1 stycznia 2026 roku) nie ma żadnego na Ź. Nie pojawi się też od 1 stycznia 2027 roku, bo żadne z 12 nowych miast nie zaczyna się od tej litery.
Zero. Na Ź zaczyna się tylko 8 samodzielnych miejscowości: 6 wsi (Źlinice, Źrebce, Źrebięta i trzy wsie Źródła), osada Źródelnia i kolonia Źródła.
Najpopularniejsza nazwa to Źródła, którą noszą wsie w województwach dolnośląskim, kujawsko-pomorskim i małopolskim oraz kolonia w łódzkim. Inne przykłady to Źrebce w lubelskim, Źrebięta w łódzkim i Źlinice w opolskim.
Bo według zasad pisowni literą Ź zapisujemy głoskę ź tylko przed spółgłoską i na końcu wyrazu. Przed samogłoską piszemy „zi”, dlatego Zielona Góra czy Zielonka zaczynają się od głoski ź, ale pisze się je przez Z.
Ź występuje w nazwach 10 miast: Łódź, Kędzierzyn-Koźle, Czeladź, Wąbrzeźno, Rogoźno, Koźmin Wielkopolski, Kuźnia Raciborska, Woźniki, Staroźreby i Koźminek.
Najlepiej umówić się przed grą, że Ź się pomija. Jeśli dopuszczacie wsie, wpiszcie Źródła, Źrebce, Źrebięta albo Źlinice. Miasta na Ź nie ma ani w Polsce, ani w urzędowym wykazie polskich nazw miast świata.
Na literę Ć. Jedynym miastem na Ć jest Ćmielów w województwie świętokrzyskim. Na Ź, Ą, Ę, Ń, Ó i Y nie ma żadnego miasta.
Stan na 29 października 2026. Wykaz miast według stanu prawnego na 1 stycznia 2026 roku oraz rozporządzenie Rady Ministrów z 29 lipca 2026 roku (Dz.U. 2026 poz. 1023). Miejscowości: Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych GUGiK. Ludność: GUS, Bank Danych Lokalnych, stan na 31.12.2025. Liczby haseł: słownik SJP.PL. Opracowanie: redakcja ilezametr.pl.
Źródła: wykaz miast w Polsce, Dz.U. 2026 poz. 1023, Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych, Bank Danych Lokalnych GUS, zasady pisowni Rady Języka Polskiego, słownik SJP.PL, wykaz polskich nazw geograficznych świata.






