Cena m² mieszkania rynek wtórny10 629 zł/m²▲ 2,1% r/r
Cena m² mieszkania rynek pierwotny12 086 zł/m²▲ 1,6% r/r

Dziesiątki tysięcy ludzi na ulicach 32 miast. Co kryzys mieszkaniowy w Portugalii mówi Polsce

Lizbona to najdroższe miasto Portugalii, mediana ceny ofertowej przekracza 6,2 tys. euro za metr. Na zdjęciu dachy Alfamy. Fot. Dale Cruse / CC BY 4.0, Wikimedia Commons
Chcesz częściej widzieć treści IleZaMetr.pl w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł→

W sobotę dziesiątki tysięcy Portugalczyków wyszły na ulice ponad 30 miast, od Lizbony i Porto po Faro i Bragę. To największy jak dotąd protest przeciwko kosztom mieszkania w kraju, w którym ceny domów od 2015 roku rosły najszybciej w całej Unii Europejskiej w stosunku do dochodów. Czynsze poszły w górę o 68 proc. od 2020 roku, a mieszkania zdrożały w ciągu roku o prawie jedną piątą. Przyglądamy się, jak do tego doszło, czego chcą protestujący i co z portugalskiej lekcji wynika dla Polski.

REKLAMA

NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE

  • 14 listopada protesty pod hasłem „Nie pozwolimy ukraść nam prawa do domu” odbyły się w 32 miastach Portugalii.
  • Według Eurostatu relacja cen mieszkań do dochodów wzrosła w Portugalii w latach 2015 do 2025 o 60,8 proc. To najwięcej w UE, średnia unijna to 6,8 proc.
  • W II kwartale 2026 roku ceny mieszkań w Portugalii były o 16,5 proc. wyższe niż rok wcześniej. Średnio w UE wzrost wyniósł 4,7 proc.
  • Protestujący żądają limitów podwyżek czynszów, ochrony przed eksmisją i wycofania zmian w prawie najmu.
  • Rząd obiecuje 145 tys. nowych mieszkań, niższe podatki od budowy i ograniczenia najmu krótkoterminowego.

Największy protest od początku kryzysu

Demonstracje zorganizowała platforma Casa para Viver, czyli „Dom do życia”, która skupia około stu stowarzyszeń mieszkaniowych i oddolnych organizacji. W Lizbonie pochód ruszył spod Alameda Dom Afonso Henriques w stronę placu Martim Moniz. Szli w nim nastolatkowie, rodziny z dziećmi i emeryci, przy bębnach i muzyce. Wieczorem kilkuset uczestników rozbiło namioty przy placu Restauradores, mimo obowiązującego zakazu.

Sobotni marsz był spokojny, ale wcześniejsze tygodnie takie nie były. Protesty trwają od 10 października. Aktywiści zakładali obozowiska na placach Lizbony i Porto, a policja kilka razy je rozpędzała. W starciach rannych zostało łącznie 160 osób, zatrzymano 99 demonstrantów. Prezydent António José Seguro zwołał w tej sprawie Radę Stanu, a w piątek spotkał się z częścią protestujących.

Jeden z uczestników marszu w Lizbonie tłumaczył reporterom Al Jazeery, że problem narasta od trzech, czterech lat. „Jeśli zarabiasz na przykład tysiąc euro, a za wynajem płacisz sześćset czy siedemset, to nie da się żyć” powiedział. 35-letnia analityczka danych, która dorabia, by spłacać kredyt, mówiła agencji AP, że najbardziej martwi się o młodszą siostrę, która nie wie, czy kiedykolwiek wyprowadzi się od rodziców.

REKLAMA

Liczby, które wyprowadziły ludzi na ulice

Portugalczycy nie protestują dlatego, że mieszkania są drogie same w sobie. Protestują, bo ich ceny oderwały się od zarobków. Eurostat opublikował w listopadzie dane o relacji cen mieszkań do dochodów gospodarstw domowych. Portugalia jest tu absolutnym liderem w Unii.

Eurostat, zmiana relacji cen mieszkań do dochodów, 2015 do 2025

W Portugalii mieszkania uciekły zarobkom najbardziej w UE

Portugalia+60,8%
Holandia+34,3%
Węgry+26,5%
Czechy+25,8%
Hiszpania+24,5%
Średnia UE+6,8%

Wzrost wskaźnika oznacza, że mieszkania drożały szybciej niż rosły dochody. W 10 krajach UE wskaźnik spadł, najmocniej w Rumunii (o 42,8 proc.).

Źródło: Eurostat, komunikat z 9 listopada 2026. Polska nie znalazła się w pierwszej piątce krajów z największym wzrostem.

Do tego dochodzi tempo bieżących podwyżek. Według Eurostatu w II kwartale 2026 roku ceny mieszkań w Portugalii były o 16,5 proc. wyższe niż rok wcześniej, najwięcej w całej Unii. Portugalski urząd statystyczny INE podaje, że między I kwartałem 2025 a I kwartałem 2026 roku ceny wzrosły o prawie 20 proc. Czynsze według danych rządowych są dziś o 68 proc. wyższe niż w 2020 roku.

Rynek mieszkaniowy w Portugalii w liczbach

Drożej z każdym kwartałem

+16,5%ceny mieszkań rok do roku, II kwartał 2026 (Eurostat)
+68%wzrost czynszów od 2020 roku (dane rządu)
6 256 €mediana ceny ofertowej metra w Lizbonie (idealista, wrzesień)
3 228 €mediana ceny ofertowej metra w całym kraju
Źródła: Eurostat, rząd Portugalii za AP, idealista za Euronews. 6 256 euro to przy kursie około 4,25 zł ponad 26 tys. zł za metr.

Skąd wziął się portugalski kryzys

Za skokiem cen stoi splot kilku czynników, które wzmacniały się nawzajem. Łagodny klimat, długie wybrzeże i stosunkowo niskie koszty życia przyciągnęły pracowników zdalnych, cyfrowych nomadów i zagranicznych emerytów. Na nieruchomości ruszyli zagraniczni kupujący i fundusze inwestycyjne. Boom turystyczny sprawił, że wiele mieszkań w centrach Lizbony i Porto zamieniono na apartamenty na krótki najem. A pensje Portugalczyków, jedne z niższych w Europie Zachodniej, rosły znacznie wolniej.

REKLAMA
CzynnikJak działał w Portugalii
Zagraniczni kupującyInwestorzy, emeryci i pracownicy zdalni z bogatszych krajów kupowali mieszkania po cenach poza zasięgiem lokalnych zarobków.
Najem krótkoterminowyW centrach dużych miast część mieszkań zniknęła z rynku najmu długoterminowego na rzecz turystów.
Fundusze inwestycyjneKupowały całe budynki, co podbijało ceny i czynsze.
Niskie płaceDochody rosły znacznie wolniej niż ceny, stąd rekordowy wzrost relacji cen do dochodów.
Za mało nowych mieszkańBudownictwo nie nadążało za popytem, stąd obietnica 145 tys. nowych lokali.

Spór o prawo najmu

Bezpośrednim zapalnikiem protestów stały się zmiany w prawie najmu. Parlament przyjął rządowy projekt, który uelastycznia umowy najmu i przyspiesza procedury eksmisyjne. Rząd premiera Luísa Montenegro przekonuje, że właściciele chętniej wystawią mieszkania na wynajem, jeśli łatwiej będzie rozstać się z nierzetelnym lokatorem. Organizacje lokatorskie uważają, że w czasie rosnących czynszów zmiany osłabią ochronę najemców.

Protestujący domagają się wycofania tych przepisów, a w zamian limitów podwyżek czynszów, większej ochrony przed eksmisją, budowy dostępnych mieszkań i ostrzejszych zasad dla najmu turystycznego oraz pustostanów. Rząd odpowiada pakietem: niższymi podatkami od nowego budownictwa, ograniczeniami najmu krótkoterminowego i obietnicą budowy 145 tys. mieszkań. Sam przyznaje jednak, że efekty nie będą natychmiastowe.

Portugalia nie jest wyjątkiem. Tamtejsze protesty wzorowały się na demonstracjach, które w październiku przeszły przez Hiszpanię, gdzie również chodziło o czynsze i eksmisje. Jesienią 2026 roku przez Europę przetoczyła się fala wystąpień młodych ludzi przeciwko rosnącym kosztom życia i braku perspektyw.

Czy Polsce grozi portugalski scenariusz

Polski rynek mieszkaniowy też przeżył w ostatniej dekadzie silny wzrost cen, ale jego dynamika wygląda dziś zupełnie inaczej. Polska nie znalazła się wśród krajów, w których mieszkania najbardziej uciekły dochodom, bo płace w tym czasie także szybko rosły. W ostatnich miesiącach ceny nowych mieszkań w kilku dużych miastach realnie, czyli po uwzględnieniu inflacji, wręcz spadały.

ObszarPortugaliaPolska
Relacja cen do dochodów 2015 do 2025+60,8%, najwięcej w UEPoza pierwszą piątką UE
Rynek najmuCzynsze +68% od 2020 roku, brak ofertOfert więcej niż przed rokiem, czynsze w 2026 roku niemal stoją
Najem krótkoterminowyRząd zapowiada ograniczeniaNowelizacja, nad którą pracuje parlament, ma dać gminom i wspólnotom narzędzia do ograniczania najmu na doby
Kupujący z zagranicyBardzo istotna grupa w dużych miastachNiewielki odsetek transakcji
Nastroje społeczneMasowe protesty w 32 miastachBrak masowych protestów, spór toczy się w debacie publicznej
REKLAMA

Najwięcej wspólnego oba kraje mają w obszarze najmu krótkoterminowego. Nowelizacja ustawy o usługach hotelarskich, która po poprawkach Senatu wróciła do Sejmu, ma dać gminom i wspólnotom możliwość ograniczania najmu na doby, a inwestorzy przeliczają, czy apartamenty turystyczne nadal się opłacają. Przeanalizowaliśmy to w tekście o tym, że poniżej 60 proc. obłożenia najem na rok może dać więcej. Polski rynek najmu długoterminowego jest dziś w zupełnie innej fazie niż portugalski. W październiku z rynku zniknęła co ósma oferta, a czynsze prawie stały w miejscu.

CZEGO UCZY PORTUGALIA

  • Ceny mieszkań mogą rosnąć szybciej niż pensje przez długie lata, zanim problem wybuchnie na ulicach.
  • Napływ zamożnych kupujących z zagranicy i najem turystyczny szczególnie mocno uderzają w centra miast.
  • Ułatwianie eksmisji przy rosnących czynszach budzi silny opór lokatorów, nawet jeśli ma zachęcić właścicieli do wynajmu.
  • Obietnice budowy dziesiątek tysięcy mieszkań działają z opóźnieniem liczonym w latach, a nie miesiącach.

Organizatorzy zapowiadają kolejne manifestacje. Ich przebieg pokaże, czy rząd w Lizbonie zdecyduje się na kompromis w sprawie prawa najmu, czy postawi na przyspieszenie budowy i czas.

Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego Portugalczycy protestują przeciwko cenom mieszkań?

Ceny mieszkań i czynsze rosną w Portugalii znacznie szybciej niż zarobki. Według Eurostatu relacja cen do dochodów wzrosła w latach 2015 do 2025 o 60,8 proc., najwięcej w UE. Czynsze są o 68 proc. wyższe niż w 2020 roku. Bezpośrednim powodem protestów są też zmiany w prawie najmu, które przyspieszają eksmisje.

Ile kosztuje mieszkanie w Lizbonie?

Według portalu idealista mediana ceny ofertowej w Lizbonie wynosiła we wrześniu 2026 roku 6256 euro za metr kwadratowy, czyli ponad 26 tys. zł. Średnio w całej Portugalii było to 3228 euro za metr.

Czego żądają protestujący w Portugalii?

Domagają się limitów podwyżek czynszów, lepszej ochrony lokatorów przed eksmisją, budowy dostępnych mieszkań, ostrzejszych zasad dla najmu turystycznego i pustostanów oraz wycofania zmian w prawie najmu przyjętych przez parlament.

Jak portugalski rząd odpowiada na kryzys mieszkaniowy?

Rząd premiera Luísa Montenegro obniżył podatki od nowego budownictwa, ograniczył najem krótkoterminowy i obiecał budowę 145 tys. nowych mieszkań. Przyznaje jednak, że efekty tych działań nie będą widoczne od razu.

Czy w Polsce mieszkania drożeją tak szybko jak w Portugalii?

Nie. Polska nie znalazła się wśród krajów UE z największym wzrostem relacji cen mieszkań do dochodów, bo płace także szybko rosły. W 2026 roku ceny nowych mieszkań w części dużych miast realnie spadały, a czynsze najmu niemal stały w miejscu.

Źródła

Artykuł opublikowany 16 listopada 2026 roku.

WK
Autor
Redaktor działu danych i statystyki

Odpowiada w IleZaMetr.pl za dane i statystykę. Przelicza liczby mieszkańców polskich miast, zestawia oficjalny bilans GUS z szacunkami opartymi na śladach cyfrowych i buduje rankingi miast według kryteriów, których czytelnicy szukaja w wyszukiwarce. Prowadzi serię list miast oraz teksty demograficzne o aglomeracjach, gęstości zaludnienia i migracjach wewnętrznych.

Artykułów na portalu: 321. Zobacz wszystkie teksty tego autora.

REKLAMA
Sidebar
Loading

Signing-in 3 seconds...

Signing-up 3 seconds...