
Rodzina z dwójką dzieci, która jeszcze w pierwszym kwartale mogła liczyć na doliczenie 800+ do dochodu, dziś w wielu bankach takiej możliwości już nie ma. Efekt? W Łodzi zamiast ponad 104 mkw. nowego mieszkania kupi niespełna 87 mkw., a w Warszawie zamiast 80,6 mkw. tylko 68,5 mkw. Za zmianą stoi stanowisko nadzoru finansowego z czerwca, a jej skutki widać już w ankiecie NBP: banki pierwszy raz od siedmiu kwartałów zaostrzyły kryteria udzielania hipotek. Sprawdzamy, ile metrów i ile tysięcy złotych kredytu tracą rodziny i co można z tym zrobić.
NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE
Zaczęło się od stanowiska Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego, opublikowanego w czerwcu 2026 roku. Nadzór przypomniał bankom rzecz z pozoru oczywistą: świadczenie wychowawcze przysługuje do 18. urodzin dziecka, a kredyt hipoteczny spłaca się zwykle przez 20 do 30 lat. Jeśli więc 800+ wygaśnie dużo wcześniej niż ostatnia rata, nie można go traktować jak pensji, która będzie wpływać na konto przez cały okres kredytowania.
UKNF nie kazał bankom wykreślić świadczenia z wyliczeń. Oczekiwał podejścia ostrożniejszego i uzasadnionego: bank powinien patrzeć nie tylko na wpływy z 800+, ale też na koszty utrzymania dziecka i na to, czy po wygaśnięciu świadczenia rodzinie wystarczy pieniędzy na raty. W praktyce, jak opisuje „Rzeczpospolita”, część banków poszła na skróty i przestała liczyć 800+ w ogóle.
Ślad tej decyzji widać w opublikowanym na początku listopada raporcie NBP „Sytuacja na rynku kredytowym”. W III kwartale banki zaostrzyły kryteria udzielania kredytów mieszkaniowych pierwszy raz od siedmiu kwartałów, a procent netto odpowiedzi wyniósł minus 39 proc. Jako główną przyczynę wskazały czynniki spoza ankiety, a eksperci NBP wymieniają wśród nich właśnie zmianę zasad uznawania części dochodów, w tym 800+. Co ciekawe, w tym samym czasie banki obniżały marże i wydłużały maksymalny okres kredytowania. Taniej, ale dla węższego grona klientów.
Portal Tabelaofert policzył, jak duże nowe mieszkanie mogłaby kupić w listopadzie typowa rodzina z dwójką dzieci. Założenia: pracują oboje rodzice, każde zarabia przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, wkład własny wynosi 20 proc., a kredyt jest zaciągany na 25 lat. Do wyliczeń przyjęto średnie ceny mieszkań u deweloperów w danym mieście.
Rodzina 2+2, maksymalna zdolność, rynek pierwotny, listopad 2026
Ile metrów kupi rodzina z 800+ i bez niego
z doliczonym 800+ bez 800+
Najwięcej tracą rodziny w miastach, gdzie metr jest tańszy, bo tam każda złotówka zdolności przekłada się na więcej metrów. W Łodzi różnica sięga ponad 17 mkw., czyli mniej więcej jednego dużego pokoju. W Warszawie, Wrocławiu i Gdańsku ubywa około 12 mkw., w Krakowie 10,5 mkw. W praktyce dla wielu rodzin oznacza to zejście z czterech pokoi do trzech albo z trzech do dwóch.
| Miasto | Z 800+ | Bez 800+ | Różnica |
|---|---|---|---|
| Łódź | ponad 104 mkw. | prawie 87 mkw. | ok. 17 mkw. |
| Katowice | 103,5 mkw. | 89,1 mkw. | 14,4 mkw. |
| Wrocław | 89,3 mkw. | 77,0 mkw. | 12,3 mkw. |
| Warszawa | 80,6 mkw. | 68,5 mkw. | 12,1 mkw. |
| Gdańsk | prawie 80 mkw. | 68 mkw. | ok. 12 mkw. |
| Poznań | 92,4 mkw. | 81,4 mkw. | 11,0 mkw. |
| Kraków | 89,0 mkw. | 78,5 mkw. | 10,5 mkw. |
Krzysztof Bontal z Proferto zwraca uwagę, że 800 zł to dużo, zwłaszcza gdy zdolność jest „na styk”. Przy rekomendacjach, według których raty nie powinny pochłaniać więcej niż 40 do 50 proc. dochodu, pominięcie świadczenia może obniżyć dostępną kwotę kredytu nawet o 100 tys. zł. Sprawdziliśmy, skąd bierze się ta liczba.
Wyliczenie ilezametr.pl
Dwójka dzieci, 1600 zł świadczenia i 97 tys. zł mniej kredytu
×
=
→
To oczywiście model, a nie oferta konkretnego banku. Pokazuje jednak skalę: dla rodziny, która zdolność ma tylko trochę wyższą od ceny upatrzonego mieszkania, brak 800+ w wyliczeniach może przekreślić transakcję. O tym, jak zdolność kredytowa zmieniała się w ostatnich miesiącach, pisaliśmy niedawno, opisując, jak modelowa rodzina straciła 88 tys. zł zdolności w dwa miesiące.
Tabelaofert sprawdził też, ile mieszkań trzypokojowych i większych mieści się w budżecie takiej rodziny. W każdym z czterech przeanalizowanych miast pula się skurczyła, a w Gdańsku aż o ponad jedną czwartą.
Mieszkania 3+ pokoje w zasięgu rodziny 2+2
Spadek liczby dostępnych ofert: I kwartał a listopad
Długość paska proporcjonalna do skali spadku. W I kwartale banki zwykle doliczały 800+, w listopadzie już nie.
Hanna Kamińska z biura URBRO Metrohouse w Kołobrzegu opowiada o parze, która po obcięciu zdolności musiała odłożyć zakup. Banki, z których ofert mogli skorzystać, były akurat tymi, które zmieniły zasady. Skończyło się na wynajmie, bo para chciała się wreszcie wyprowadzić od rodziców. Pośredniczka spodziewa się, że klienci częściej będą szli na kompromisy: mniejszy metraż, gorszy standard, blok bez windy. A to dla rodziny z małym dzieckiem i wózkiem bywa codzienną udręką.
Zobacz również:
AKTUALNOŚCI · 16.11.202620 tys. umów rocznie i prawie żadnej kontroli. Mieszkanie za opiekę to wciąż loteria dla seniorówSkutki nie rozkładają się równo. Ewa Palus, główna analityczka Tabelaofert, podkreśla, że wiele zależy od dochodów, liczby i wieku dzieci oraz od polityki konkretnego banku. Duże mieszkania rodziny często kupują jako kolejne, a pieniądze ze sprzedaży mniejszego lokalu idą na wkład własny. Dla nich wyłączenie 800+ nie jest tak dotkliwe.
| Sytuacja kupującego | Wpływ zmiany |
|---|---|
| Pierwsze mieszkanie, zdolność „na styk”, duże miasto | Najbardziej dotkliwy. Może oznaczać mniejszy lokal, inną dzielnicę albo odłożenie zakupu. |
| Rodzina z kilkorgiem dzieci | Duży, bo im więcej dzieci, tym większa część dochodu pochodziła ze świadczeń. |
| Rodzina ze starszymi dziećmi | Świadczenie i tak wygaśnie za kilka lat, więc wiele banków wcześniej liczyło je ostrożnie. |
| Zamiana mniejszego mieszkania na większe | Mniejszy, bo wysoki wkład własny ze sprzedaży lokalu zmniejsza potrzebną kwotę kredytu. |
| Singiel lub para bez dzieci | Brak bezpośredniego wpływu. Singiel z przeciętną pensją kupi u dewelopera od ok. 36 mkw. w Gdańsku do 49 mkw. w Łodzi. |
Jest też efekt uboczny, o którym mówi Ewa Palus: część kupujących przyspieszyła transakcje, by zdążyć ze zdolnością liczoną na starych zasadach. Inni odłożą zakup do czasu obniżek stóp procentowych albo zmiany podejścia banków. To może tłumaczyć, dlaczego popyt na kredyty mieszkaniowe w ankiecie NBP zaczął w III kwartale spadać, a banki spodziewają się dalszego wyraźnego spadku zainteresowania hipotekami w IV kwartale. Warto pamiętać, że już samo pojawienie się dziecka obniża zdolność kredytową rodziców, bo banki doliczają koszty jego utrzymania.
CO MOŻE ZROBIĆ RODZINA PRZED ZŁOŻENIEM WNIOSKU
Na razie nic nie wskazuje na szybki zwrot. Banki w ankiecie NBP zapowiadają na IV kwartał tylko delikatne dalsze zaostrzenie kryteriów, a więc obecne zasady raczej zostaną z nami na dłużej. Jednocześnie konkurencja o klienta sprawia, że niektóre banki mogą wrócić do częściowego uwzględniania świadczenia, na przykład tylko przez okres, w którym będzie wypłacane. Dlatego przed złożeniem wniosku warto sprawdzić aktualne podejście kilku banków. Ranking ofert i oprocentowania znajdziesz w naszym zestawieniu kredytów hipotecznych w listopadzie.
Zależy od banku. Po czerwcowym stanowisku UKNF część banków przestała w ogóle uwzględniać 800+, a część liczy je ostrożniej, biorąc pod uwagę, jak długo świadczenie będzie jeszcze wypłacane. Przed złożeniem wniosku warto porównać podejście kilku banków.
Świadczenie przysługuje do ukończenia przez dziecko 18 lat, a kredyt hipoteczny spłaca się zwykle 20 do 30 lat. Nadzór uznał, że bank powinien sprawdzić, czy rodzinie wystarczy pieniędzy na raty także po wygaśnięciu 800+. Nie zakazał jednak całkowicie uwzględniania świadczenia.
Według Tabelaofert rodzina z dwójką dzieci i przeciętnymi dochodami kupi mieszkanie mniejsze o około 10,5 mkw. w Krakowie, około 12 mkw. w Warszawie, Wrocławiu i Gdańsku, 14,4 mkw. w Katowicach i ponad 17 mkw. w Łodzi.
Ekspert Proferto szacuje, że w niektórych przypadkach nawet 100 tys. zł. Nasz uproszczony rachunek dla dwójki dzieci przy oprocentowaniu 6,2 proc. i 25 latach spłaty daje od około 97 tys. zł do około 122 tys. zł, zależnie od tego, jaki udział raty w dochodzie dopuszcza bank.
Nie. Zdolność kredytową bank ocenia przy udzielaniu kredytu. Zmiana podejścia do 800+ dotyczy nowych wniosków, a także refinansowania, jeśli bank ponownie bada zdolność klienta.
Artykuł opublikowany 16 listopada 2026 roku.






