
Właściciele gruntów w okolicach przyszłego lotniska Port Polska jeszcze przez kilka lat nie odzyskają pełnej swobody. Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym, która wydłuża z czterech do ośmiu lat maksymalny czas obowiązywania szczególnych zasad gospodarowania nieruchomościami i planowania przestrzennego. W praktyce oznacza to, że ograniczenia w zabudowie i podziałach działek na części terenów gmin Teresin, Wiskitki i Baranów nie wygasną w grudniu 2026 roku, tylko mogą potrwać do 15 grudnia 2030 roku. Sprawdzamy, kogo to dotyczy i co mogą zrobić właściciele.
NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE
Ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym pozwala Radzie Ministrów wskazać w rozporządzeniu gminy albo ich części, na których obowiązuje specjalny reżim. Obejmuje on gospodarowanie nieruchomościami, planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, realizację inwestycji, nabywanie gruntów oraz udostępnianie terenu do badań przyrodniczych. Do tej pory taki reżim mógł trwać najwyżej cztery lata. Po nowelizacji będzie to osiem lat.
Projekt przygotował pełnomocnik rządu do spraw CPK i był datowany na 2 września 2026 roku. Zawierał w zasadzie jedną zmianę merytoryczną: podwojenie limitu czasowego. Pozostałe elementy zostały bez zmian, w tym pięcioletni limit dla zasad dotyczących wejścia na nieruchomość w celu badań przyrodniczych. Ze względu na pilność resort infrastruktury zaproponował procedowanie projektu bez konsultacji publicznych. Ustawa wchodzi w życie dzień po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw, tak by objęła prowadzone już postępowania.
Wyliczenie ilezametr.pl
Ile mogą trwać ograniczenia na terenach pod CPK
+
=
Nowelizacja ustawy to tylko ramy. O tym, gdzie i jak długo zasady obowiązują, przesądza rozporządzenie. Obecnie obowiązuje rozporządzenie Rady Ministrów z 14 listopada 2022 roku, które objęło szczególnym reżimem części gmin Teresin (powiat sochaczewski), Wiskitki (powiat żyrardowski) i Baranów (powiat grodziski). Na tych terenach ma powstać lotnisko i część infrastruktury towarzyszącej. Termin obowiązywania zasad mija 15 grudnia 2026 roku, czyli za miesiąc.
Ministerstwo Infrastruktury przygotowało więc równolegle projekt zmiany tego rozporządzenia. Przewiduje on, że zasady na wymienionych terenach będą obowiązywać do 15 grudnia 2030 roku. Rozporządzenie ma wejść w życie 14 grudnia 2026 roku, dzień przed upływem obecnego terminu, a oba akty mają być skorelowane. Bez podpisu prezydenta pod ustawą przedłużenie byłoby niemożliwe, bo czteroletni limit został już w całości wykorzystany.
| Data | Wydarzenie |
|---|---|
| 14 listopada 2022 | Rozporządzenie Rady Ministrów wskazuje części gmin Teresin, Wiskitki i Baranów |
| 2 września 2026 | Projekt nowelizacji ustawy o CPK (4 lata zamieniono na 8) |
| 16 października 2026 | Projekt zmiany rozporządzenia z nowym terminem 15 grudnia 2030 |
| jesień 2026 | Sejm i Senat przyjmują nowelizację, w listopadzie podpisuje ją prezydent |
| 14 grudnia 2026 | Planowane wejście w życie zmienionego rozporządzenia |
| 15 grudnia 2026 | Dotychczasowy termin wygaśnięcia zasad, który ma zostać zastąpiony |
| 15 grudnia 2030 | Nowy termin obowiązywania zasad według projektu |
Uzasadnienie jest dość proste. Według Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przypadku części inwestycji czteroletni okres mógł się skończyć, zanim w ogóle zaczęłaby się ich realizacja. Ocena skutków regulacji mówi o ryzyku „luki” w zabezpieczeniu terenu. Gdyby zasady wygasły, właściciele mogliby dzielić działki, zmieniać ich przeznaczenie czy budować, a to utrudniłoby później inwestycję i podniosło koszty pozyskania gruntów.
W uzasadnieniu projektu rozporządzenia ministerstwo dodaje, że harmonogramy kilku inwestycji towarzyszących i innych przedsięwzięć na tym obszarze wykraczają poza grudzień 2026 roku, a procesy nabywania nieruchomości nie zostały jeszcze zakończone. Przedłużenie ma też służyć utrzymaniu ładu planistycznego i przeciwdziałać spekulacyjnemu obrotowi gruntami. To ostatnie zdanie warto odczytać wprost: chodzi o to, by nikt nie kupował ziemi tylko po to, by ją podzielić, zabudować i odsprzedać drożej spółce budującej lotnisko.
Program CPK, harmonogram i skala
Na co rezerwowane są grunty
Zobacz również:
AKTUALNOŚCI · 11.11.2026Oferta nowych mieszkań spadła we wszystkich siedmiu miastach, pierwszy raz od miesięcy. Ceny jednak stojąDla osób, które mają grunt w objętych rozporządzeniem częściach gmin, najważniejsza wiadomość jest taka, że stan zawieszenia się przedłuża. Zasady ograniczające zabudowę, podziały i inne zmiany zagospodarowania, które obowiązują od 2022 roku, zostaną z nimi na kolejne cztery lata. Kto liczył, że w grudniu 2026 roku odzyska swobodę i podzieli działkę na mniejsze parcele, musi zmienić plany.
| Sytuacja | Co się zmienia po nowelizacji |
|---|---|
| Masz działkę na terenie objętym rozporządzeniem | Ograniczenia w zabudowie i podziałach mogą trwać do 15 grudnia 2030, a nie do 15 grudnia 2026 |
| Chcesz sprzedać grunt spółce CPK | Bez zmian. Program Dobrowolnych Nabyć nadal działa |
| Twoja nieruchomość jest potrzebna pod inwestycję | Bez zmian. Szczególne zasady nabywania gruntów obowiązują bezterminowo |
| Masz grunt poza obszarem rozporządzenia | Nowelizacja Cię nie dotyczy, chyba że rząd wskaże nowe tereny |
| Kupujesz działkę w okolicy CPK | Sprawdź, czy leży w obszarze rozporządzenia. Ograniczenia przejdą na nowego właściciela |
Nowe przepisy pozwolą rządowi stosować ośmioletni limit także w przyszłości. Kolejne rozporządzenia mogą więc od razu obejmować tereny na dłużej, na przykład w pasach planowanych linii Kolei Dużych Prędkości. To zmiana, która dotyczy potencjalnie dużo większej grupy właścicieli niż mieszkańcy trzech gmin.
UWAGA PRZY ZAKUPIE GRUNTU
Okolice lotniska kuszą bliskością Warszawy i perspektywą wzrostu cen. Zanim jednak podpiszesz umowę, sprawdź w urzędzie gminy, czy działka nie leży w obszarze objętym szczególnymi zasadami. Zamów wypis z planu miejscowego albo zaświadczenie o przeznaczeniu terenu i zapytaj wprost o rozporządzenie w sprawie CPK. Ograniczenia nie znikną po zmianie właściciela.
Rząd podkreśla, że właściciele objęci ograniczeniami wciąż mogą skorzystać z Programu Dobrowolnych Nabyć, czyli sprzedać nieruchomość spółce na drodze umowy, bez wywłaszczenia. Dla wielu osób to jednak trudna decyzja. Jesienią 2025 roku Sejm zmienił zasady wywłaszczeń pod CPK, umożliwiając między innymi wypłatę zaliczki sięgającej 85 proc. odszkodowania. Mimo to wątpliwości co do wysokości rekompensat nie zniknęły. Rzecznik Praw Obywatelskich już wcześniej ostrzegał, że prawo do słusznego odszkodowania przy CPK może okazać się iluzoryczne.
Przedłużenie ograniczeń o cztery lata wzmacnia ten problem. Właściciel, który nie może podzielić ani zabudować działki, a jednocześnie nie wie, czy i kiedy grunt zostanie od niego kupiony, ma w praktyce zamrożony majątek. Dla rolników to mniejszy kłopot, bo mogą dalej uprawiać ziemię. Dla osób, które kupiły grunt z myślą o budowie domu albo podziale na działki budowlane, oznacza to kolejne lata czekania.
Warto przy tym pamiętać o szerszym tle. Od 1 września 2026 roku w gminach bez planu ogólnego nie można dostać nowych warunków zabudowy, a wiele samorządów wciąż takiego planu nie ma. Właściciele gruntów w regionie mierzą się więc z dwiema blokadami naraz. Jak urzędy postępują z wnioskami o wuzetkę w takiej sytuacji, wyjaśnialiśmy w tekście o warunkach zabudowy w gminach bez planu ogólnego.
Wydłuża z 4 do 8 lat maksymalny okres, na który rząd może rozporządzeniem wprowadzić szczególne zasady gospodarowania nieruchomościami, planowania przestrzennego i realizacji inwestycji na terenach potrzebnych pod Port Polska. Ustawa wchodzi w życie dzień po ogłoszeniu.
Obecne rozporządzenie z 14 listopada 2022 roku obejmuje części gmin Teresin, Wiskitki i Baranów na Mazowszu. Zasady miały tam wygasnąć 15 grudnia 2026 roku, a projekt zmiany przewiduje ich obowiązywanie do 15 grudnia 2030 roku.
Jeśli działka leży na terenie objętym rozporządzeniem, szczególne zasady ograniczają zabudowę, podziały i inne zmiany zagospodarowania, które mogłyby kolidować z inwestycją. Szczegóły warto sprawdzić w urzędzie gminy dla konkretnej nieruchomości.
Tak. Właściciele mogą skorzystać z Programu Dobrowolnych Nabyć i sprzedać nieruchomość na drodze umowy. Szczególne zasady nabywania gruntów pod CPK obowiązują bezterminowo i nowelizacja ich nie zmienia.
Zgodnie z harmonogramem lotnisko ma uzyskać certyfikację w 2031 roku i zostać oddane do użytku w 2032 roku razem z pierwszym odcinkiem Kolei Dużych Prędkości Warszawa, CPK, Łódź. Na start ma obsługiwać 34 mln pasażerów rocznie.
Artykuł opublikowany 15 listopada 2026 roku.






