
Rząd zrobił kolejny krok w sprawie trzech projektów, które mogą zmienić codzienność kupujących mieszkania, wspólnot i najemców lokali gminnych. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął pakiet, w którym są: koniec mikrokawalerek inwestycyjnych budowanych poza kontrolą gminy, zakaz podnoszenia ceny zapisanej w umowie deweloperskiej i szerszy dostęp do mieszkań komunalnych dla osób, które dziś wynajmują na wolnym rynku. Sprawdzamy, co dokładnie się zmieni, kogo to dotyczy i ile jeszcze trzeba poczekać.
NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE
Zobacz również:
AKTUALNOŚCI · 13.11.2026Saski Point znika z Marszałkowskiej. W miejscu biurowca z 1999 roku stanie 48 apartamentów z widokiem na Ogród SaskiInformację o przyjęciu pakietu przekazało 20 listopada Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Projekty dotyczą trzech ustaw: o własności lokali, o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, a także o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Każda z nich dotyka innej grupy, ale cel jest wspólny: mniej szarej strefy na rynku i więcej ochrony dla tych, którzy kupują albo wynajmują.
Wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski mówi, że to kolejny etap polityki mieszkaniowej państwa. Jak podkreśla, z jednej strony resort usprawnia codzienne funkcjonowanie wspólnot i samorządów, z drugiej zwiększa ochronę osób kupujących mieszkania.
| Projekt | Kogo dotyczy | Najważniejsza zmiana |
|---|---|---|
| Ustawa o własności lokali | wspólnoty, inwestorzy, gminy | mikrokawalerki inwestycyjne tylko na terenach wyznaczonych przez gminę, łatwiejsze uchwały i zmiana zarządcy |
| Ustawa deweloperska | kupujący na rynku pierwotnym | zakaz podwyższania ceny z umowy, odpowiedzialność wspólników za rękojmię, oznaczanie wizualizacji AI |
| Ustawa o ochronie praw lokatorów | najemcy i kandydaci na lokale gminne | dostęp do komunalnych także dla najemców prywatnych, nowy zasób dla zawodów deficytowych |
Źródło: Ministerstwo Rozwoju i Technologii, komunikat z 20 listopada 2026 roku. Opracowanie ilezametr.pl.
Najwięcej emocji budzi zmiana wymierzona w tzw. mikrokawalerki inwestycyjne. Chodzi o małe lokale, które na papierze są pokojami w budynku zamieszkania zbiorowego, czyli formalnie w czymś w rodzaju hotelu, hostelu albo akademika. W praktyce każdy taki pokój dostaje własną księgę wieczystą, trafia do inwestora i jest wynajmowany jak zwykłe mieszkanie. Takie budynki nie muszą spełniać części wymogów stawianych blokom, na przykład dotyczących miejsc parkingowych, nasłonecznienia czy placów zabaw.
Po zmianach realizacja takich inwestycji będzie możliwa wyłącznie na terenach wyznaczonych przez gminę. Samorząd dostanie więc realny wpływ na to, czy w danej okolicy może powstać budynek z kilkuset mikrolokalami. Przypomnijmy, że to nie pierwszy ruch w tej sprawie. Od 1 sierpnia 2024 roku obowiązuje minimum 25 mkw. dla lokali użytkowych na pobyt ludzi w blokach i budynkach zamieszkania zbiorowego. Szczegóły opisywaliśmy w tekście o tym, od kiedy lokal musi mieć co najmniej 25 mkw. Nowy przepis ma zamknąć furtkę, która mimo tego limitu wciąż pozostawała uchylona.
Mikrokawalerki krok po kroku
Jak państwo zamyka lukę w przepisach
Wokół tego przepisu toczył się w rządzie spór. Resort turystyki obawiał się, że zgoda gminy uderzy też w uczciwe aparthotele i condohotele nad morzem i w górach. Resort rozwoju odpowiadał, że celem są mikrokawalerki i przeskalowane obiekty w miastach. O tym, jak wyglądała ta wymiana argumentów, pisaliśmy przy okazji sporu dwóch ministerstw o zgodę rady gminy. Przyjęcie projektu przez komitet oznacza, że kompromis został znaleziony, choć ostateczny kształt przepisu poznamy dopiero po publikacji tekstu skierowanego do rządu.
Zobacz również:
RYNEK NIERUCHOMOŚCI · 18.11.2026W Łodzi 6,1 tys. nowych mieszkań poniżej 12 tys. zł za metr. Deweloperzy premium muszą udowodnić, za co biorą więcejW tym samym projekcie jest kilka zmian, które mogą okazać się ważniejsze dla milionów właścicieli mieszkań niż sama walka z mikrokawalerkami. Obniżona zostanie większość potrzebna do podjęcia uchwał na corocznym zebraniu wspólnoty. Dziś bywa tak, że ważna decyzja przepada nie dlatego, że ktoś był przeciw, ale dlatego, że połowa właścicieli nie przyszła.
Drugi projekt dotyczy ustawy deweloperskiej. Najważniejsza zmiana to zakaz podwyższania ceny ustalonej w umowie deweloperskiej. W latach 2021 i 2022, gdy koszty budowy rosły skokowo, część firm próbowała renegocjować ceny albo wypowiadać umowy, powołując się na klauzule waloryzacyjne. Kupujący, który miał już kredyt w banku i zaplanowaną przeprowadzkę, stawał wtedy pod ścianą. Po zmianie takie klauzule na niekorzyść nabywcy nie będą dopuszczalne.
NA CO UWAŻAĆ
Zakaz ma objąć umowy deweloperskie. Na razie nie wiadomo, czy i w jakim zakresie zadziała wobec umów już podpisanych. Do czasu wejścia przepisów w życie warto przed podpisaniem umowy czytać zapisy o waloryzacji ceny i prosić o ich usunięcie.
Projekt zaostrza też odpowiedzialność za wady. Dziś rękojmia za wady nieruchomości trwa pięć lat, ale deweloperzy często działają przez spółki celowe. Gdy taka spółka zostanie zlikwidowana, nabywca nie ma kogo pozwać. Po zmianach za zobowiązania z rękojmi dochodzone po likwidacji spółki z o.o. solidarnie odpowiadać będą jej wspólnicy. Dla kupującego to ważna zmiana, bo wady budowlane często wychodzą na jaw dopiero po kilku latach, gdy spółka celowa już nie istnieje.
Zmienią się też obowiązki informacyjne. Oferta mieszkania ma zawierać dokładniejsze dane o parametrach lokalu oraz o rodzaju i jakości materiałów użytych przy budowie. Wizualizacje przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji trzeba będzie wyraźnie oznaczyć. Rozbudowany zostanie także rządowy portal DOM. Oprócz cen transakcyjnych mają się w nim znaleźć ceny ofertowe oraz dane, które pozwolą ocenić rzetelność dewelopera na podstawie jego wcześniejszych inwestycji. To może być jedna z najbardziej praktycznych zmian w całym pakiecie, bo dziś historię firmy trzeba składać samodzielnie z forów, KRS i opinii znajomych.
Co zyskuje kupujący od dewelopera
Dziś i po zmianach
| Sprawa | Dziś | Po zmianach |
|---|---|---|
| Cena w umowie | klauzule waloryzacyjne są możliwe | zakaz podwyższania ceny |
| Rękojmia po likwidacji spółki | nabywca często zostaje z niczym | odpowiadają wspólnicy spółki z o.o. |
| Wizualizacje | brak obowiązku oznaczania AI | obowiązkowe oznaczenie |
| Materiały budowlane | ogólne informacje w prospekcie | szczegółowe dane o rodzaju i jakości |
| Ceny transakcyjne | rejestr cen, ograniczone dane | ceny transakcyjne i ofertowe oraz ocena rzetelności dewelopera w portalu DOM |
Trzeci projekt dotyczy mieszkaniowego zasobu gmin. Po raz pierwszy na poziomie całego kraju zostaną określone minimalne progi dochodowe, które uprawniają do ubiegania się o mieszkanie komunalne. Dziś każda gmina ustala je sama, więc w jednym mieście można się zakwalifikować, a kilka kilometrów dalej już nie. Dziś też część samorządów skreśla z listy osoby, które wynajmują lokal na rynku prywatnym, uznając, że skoro stać je na czynsz, to nie potrzebują pomocy. Po zmianach takiej odmowy nie będzie. Kto nie ma własnego mieszkania i spełnia ustawowe kryteria dochodowe, będzie mógł starać się o lokal od gminy, nawet jeśli teraz płaci za najem komercyjny.
Ujednolicone zostaną zasady podwyżek czynszu dla najemców, którzy przekroczą progi dochodowe. Podwyżka ma zależeć od tego, o ile próg został przekroczony, więc będzie mniej dotkliwa dla kogoś, komu dochód wzrósł nieznacznie, a wyraźniejsza dla osób zarabiających dużo więcej. Z weryfikacji dochodów i podwyżek wyłączeni zostaną emeryci, a także najemcy, którzy wyremontowali mieszkanie na własny koszt albo przekazali gminie własność innego lokalu. Chodzi m.in. o uczestników programów typu „Mieszkanie za remont”. Wcześniejszy etap prac nad tym projektem, w tym sprawdzanie ksiąg wieczystych przez gminy, opisywaliśmy w artykule o weryfikacji dochodów najemców komunalnych co trzy lata.
Zobacz również:
AKTUALNOŚCI · 16.11.2026Bez 800+ w zdolności rodzina kupi nawet 17 mkw. mniej. Ile tracą kupujący w siedmiu miastachZasoby Uzupełniające Gminy
Nowa pula mieszkań w liczbach
Najciekawszy pomysł to Zasoby Uzupełniające Gminy, w skrócie ZUG. To mieszkania dla osób, które zarabiają za dużo na lokal komunalny, a za mało, by bez problemu kupić albo wynająć mieszkanie w dużym mieście. Resort wymienia tu zawody deficytowe: pielęgniarki, nauczycieli, maszynistów i kierowców autobusów. Gmina będzie mogła tworzyć ten zasób, dzierżawiąc mieszkania od prywatnych właścicieli. Resort liczy, że to sposób na pustostany, których właściciele dziś nie wynajmują, bo boją się ryzyka i obowiązków związanych z samodzielnym najmem. Do ZUG trafi też do 20 proc. wyremontowanych i nowo wybudowanych mieszkań komunalnych.
Projekt daje również zarządcom, właścicielom wynajmowanych lokali i spółdzielniom szersze prawo wejścia do mieszkania, gdy zagrożone jest życie, zdrowie lub bezpieczeństwo mieszkańców, na przykład przy wycieku gazu czy zalaniu.
Przyjęcie projektów przez Stały Komitet Rady Ministrów to ważny, ale wciąż wczesny etap. Teraz projekty musi przyjąć cały rząd, potem trafią do Sejmu, Senatu i na biurko prezydenta. Ustawy zwykle przewidują też okres przejściowy, często kilkumiesięczny. Realnie pierwsze zmiany mogą więc wejść w życie najwcześniej w 2027 roku.
CO TO OZNACZA DLA CIEBIE
Nie całkowicie. Projekt przewiduje, że mikrokawalerki inwestycyjne w budynkach zamieszkania zbiorowego będzie można budować tylko na terenach wyznaczonych przez gminę. Istniejące lokale pozostaną legalne.
Obecnie jest to możliwe tylko wtedy, gdy umowa zawiera klauzulę waloryzacyjną. Projekt nowelizacji ustawy deweloperskiej przewiduje zakaz podwyższania ceny ustalonej w umowie, ale przepis jeszcze nie obowiązuje.
Po zmianach tak. Gmina nie będzie mogła odmówić tylko dlatego, że ktoś wynajmuje lokal na rynku prywatnym. Trzeba będzie spełnić ustawowe kryteria dochodowe i nie mieć własnego mieszkania.
To nowa pula mieszkań wynajmowanych przez gminy osobom w zawodach deficytowych, które nie spełniają kryteriów najmu komunalnego, np. pielęgniarkom, nauczycielom czy kierowcom autobusów. Gmina może je tworzyć z mieszkań dzierżawionych od prywatnych właścicieli i z części własnego zasobu.
Nie ma jeszcze daty. Projekty przyjął Stały Komitet Rady Ministrów. Muszą je jeszcze przyjąć rząd, Sejm i Senat, a podpisać prezydent. Najwcześniej zmiany mogą zacząć działać w 2027 roku.
Artykuł opublikowany 21 listopada 2026 roku.






