Cena m² mieszkania rynek wtórny10 629 zł/m²▲ 2,1% r/r
Cena m² mieszkania rynek pierwotny12 086 zł/m²▲ 1,6% r/r

Mikrokawalerki tylko za zgodą gminy, cena z umowy bez podwyżek. Rząd przyjął trzy projekty ustaw mieszkaniowych

Gmach przy pl. Trzech Krzyży w Warszawie, siedziba Ministerstwa Rozwoju i Technologii, które przygotowało pakiet trzech ustaw mieszkaniowych. Fot. Adrian Grycuk / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0 PL
Chcesz częściej widzieć treści IleZaMetr.pl w Google?Dodaj nas do ulubionych źródeł→

Rząd zrobił kolejny krok w sprawie trzech projektów, które mogą zmienić codzienność kupujących mieszkania, wspólnot i najemców lokali gminnych. Stały Komitet Rady Ministrów przyjął pakiet, w którym są: koniec mikrokawalerek inwestycyjnych budowanych poza kontrolą gminy, zakaz podnoszenia ceny zapisanej w umowie deweloperskiej i szerszy dostęp do mieszkań komunalnych dla osób, które dziś wynajmują na wolnym rynku. Sprawdzamy, co dokładnie się zmieni, kogo to dotyczy i ile jeszcze trzeba poczekać.

REKLAMA

NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE

  • Stały Komitet Rady Ministrów przyjął trzy projekty ustaw mieszkaniowych przygotowane przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
  • Mikrokawalerki w budynkach zamieszkania zbiorowego będzie można budować tylko na terenach wskazanych przez gminę.
  • Deweloper nie podniesie ceny ustalonej w umowie deweloperskiej. Wizualizacje stworzone przez AI trzeba będzie oznaczać.
  • Gmina nie odmówi lokalu komunalnego tylko dlatego, że ktoś wynajmuje mieszkanie prywatnie.
  • Powstaną Zasoby Uzupełniające Gminy, czyli mieszkania m.in. dla nauczycieli, pielęgniarek i kierowców autobusów.
  • To jeszcze nie jest obowiązujące prawo. Projekty czekają na Radę Ministrów, a potem na Sejm i Senat.

Trzy projekty, jeden kierunek

Informację o przyjęciu pakietu przekazało 20 listopada Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Projekty dotyczą trzech ustaw: o własności lokali, o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego oraz Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym, a także o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy. Każda z nich dotyka innej grupy, ale cel jest wspólny: mniej szarej strefy na rynku i więcej ochrony dla tych, którzy kupują albo wynajmują.

Wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski mówi, że to kolejny etap polityki mieszkaniowej państwa. Jak podkreśla, z jednej strony resort usprawnia codzienne funkcjonowanie wspólnot i samorządów, z drugiej zwiększa ochronę osób kupujących mieszkania.

REKLAMA
ProjektKogo dotyczyNajważniejsza zmiana
Ustawa o własności lokaliwspólnoty, inwestorzy, gminymikrokawalerki inwestycyjne tylko na terenach wyznaczonych przez gminę, łatwiejsze uchwały i zmiana zarządcy
Ustawa deweloperskakupujący na rynku pierwotnymzakaz podwyższania ceny z umowy, odpowiedzialność wspólników za rękojmię, oznaczanie wizualizacji AI
Ustawa o ochronie praw lokatorównajemcy i kandydaci na lokale gminnedostęp do komunalnych także dla najemców prywatnych, nowy zasób dla zawodów deficytowych

Źródło: Ministerstwo Rozwoju i Technologii, komunikat z 20 listopada 2026 roku. Opracowanie ilezametr.pl.

Mikrokawalerki tylko tam, gdzie zgodzi się gmina

Najwięcej emocji budzi zmiana wymierzona w tzw. mikrokawalerki inwestycyjne. Chodzi o małe lokale, które na papierze są pokojami w budynku zamieszkania zbiorowego, czyli formalnie w czymś w rodzaju hotelu, hostelu albo akademika. W praktyce każdy taki pokój dostaje własną księgę wieczystą, trafia do inwestora i jest wynajmowany jak zwykłe mieszkanie. Takie budynki nie muszą spełniać części wymogów stawianych blokom, na przykład dotyczących miejsc parkingowych, nasłonecznienia czy placów zabaw.

Po zmianach realizacja takich inwestycji będzie możliwa wyłącznie na terenach wyznaczonych przez gminę. Samorząd dostanie więc realny wpływ na to, czy w danej okolicy może powstać budynek z kilkuset mikrolokalami. Przypomnijmy, że to nie pierwszy ruch w tej sprawie. Od 1 sierpnia 2024 roku obowiązuje minimum 25 mkw. dla lokali użytkowych na pobyt ludzi w blokach i budynkach zamieszkania zbiorowego. Szczegóły opisywaliśmy w tekście o tym, od kiedy lokal musi mieć co najmniej 25 mkw. Nowy przepis ma zamknąć furtkę, która mimo tego limitu wciąż pozostawała uchylona.

REKLAMA

Mikrokawalerki krok po kroku

Jak państwo zamyka lukę w przepisach

  • 11 stycznia 2018Mieszkanie musi mieć co najmniej 25 mkw. Rynek przenosi się do lokali użytkowych.
  • 21 sierpnia 2024Limit 25 mkw. obejmuje też lokale użytkowe na pobyt ludzi w blokach i budynkach zamieszkania zbiorowego.
  • 320 listopada 2026Stały Komitet Rady Ministrów przyjmuje projekt: mikrokawalerki inwestycyjne tylko na terenach wskazanych przez gminę.
  • 4Kolejne miesiącePrzyjęcie przez Radę Ministrów, prace w Sejmie i Senacie, podpis prezydenta.
Źródła: warunki techniczne (§ 94 i § 56a), komunikat MRiT z 20 listopada 2026 roku. Opracowanie ilezametr.pl.

Wokół tego przepisu toczył się w rządzie spór. Resort turystyki obawiał się, że zgoda gminy uderzy też w uczciwe aparthotele i condohotele nad morzem i w górach. Resort rozwoju odpowiadał, że celem są mikrokawalerki i przeskalowane obiekty w miastach. O tym, jak wyglądała ta wymiana argumentów, pisaliśmy przy okazji sporu dwóch ministerstw o zgodę rady gminy. Przyjęcie projektu przez komitet oznacza, że kompromis został znaleziony, choć ostateczny kształt przepisu poznamy dopiero po publikacji tekstu skierowanego do rządu.

Wspólnoty łatwiej zmienią zarządcę i pójdą do dewelopera z roszczeniem

W tym samym projekcie jest kilka zmian, które mogą okazać się ważniejsze dla milionów właścicieli mieszkań niż sama walka z mikrokawalerkami. Obniżona zostanie większość potrzebna do podjęcia uchwał na corocznym zebraniu wspólnoty. Dziś bywa tak, że ważna decyzja przepada nie dlatego, że ktoś był przeciw, ale dlatego, że połowa właścicieli nie przyszła.

  • Zarządca bez notariusza. Zamiast aktu notarialnego wystarczy uchwała właścicieli. To ułatwi pozbycie się zarządcy, którego wcześniej wybrał deweloper.
  • Roszczenia z rękojmi. Wspólnota zwykłą uchwałą upoważni zarządcę do dochodzenia od dewelopera roszczeń za wady części wspólnych, np. dachu czy elewacji.
  • Rejestr umów i uchwał. Wspólnoty będą musiały prowadzić takie rejestry, co ułatwi właścicielom kontrolę.
  • Wyższe zaliczki. Właściciel lokalu używanego w sposób, który generuje dodatkowe koszty, np. przy intensywnym najmie, może zostać obciążony wyższą zaliczką.

Cena z umowy deweloperskiej przestanie być ruchoma

Drugi projekt dotyczy ustawy deweloperskiej. Najważniejsza zmiana to zakaz podwyższania ceny ustalonej w umowie deweloperskiej. W latach 2021 i 2022, gdy koszty budowy rosły skokowo, część firm próbowała renegocjować ceny albo wypowiadać umowy, powołując się na klauzule waloryzacyjne. Kupujący, który miał już kredyt w banku i zaplanowaną przeprowadzkę, stawał wtedy pod ścianą. Po zmianie takie klauzule na niekorzyść nabywcy nie będą dopuszczalne.

NA CO UWAŻAĆ

Zakaz ma objąć umowy deweloperskie. Na razie nie wiadomo, czy i w jakim zakresie zadziała wobec umów już podpisanych. Do czasu wejścia przepisów w życie warto przed podpisaniem umowy czytać zapisy o waloryzacji ceny i prosić o ich usunięcie.

REKLAMA

Projekt zaostrza też odpowiedzialność za wady. Dziś rękojmia za wady nieruchomości trwa pięć lat, ale deweloperzy często działają przez spółki celowe. Gdy taka spółka zostanie zlikwidowana, nabywca nie ma kogo pozwać. Po zmianach za zobowiązania z rękojmi dochodzone po likwidacji spółki z o.o. solidarnie odpowiadać będą jej wspólnicy. Dla kupującego to ważna zmiana, bo wady budowlane często wychodzą na jaw dopiero po kilku latach, gdy spółka celowa już nie istnieje.

Zmienią się też obowiązki informacyjne. Oferta mieszkania ma zawierać dokładniejsze dane o parametrach lokalu oraz o rodzaju i jakości materiałów użytych przy budowie. Wizualizacje przygotowane z pomocą sztucznej inteligencji trzeba będzie wyraźnie oznaczyć. Rozbudowany zostanie także rządowy portal DOM. Oprócz cen transakcyjnych mają się w nim znaleźć ceny ofertowe oraz dane, które pozwolą ocenić rzetelność dewelopera na podstawie jego wcześniejszych inwestycji. To może być jedna z najbardziej praktycznych zmian w całym pakiecie, bo dziś historię firmy trzeba składać samodzielnie z forów, KRS i opinii znajomych.

Co zyskuje kupujący od dewelopera

Dziś i po zmianach

SprawaDziśPo zmianach
Cena w umowieklauzule waloryzacyjne są możliwezakaz podwyższania ceny
Rękojmia po likwidacji spółkinabywca często zostaje z niczymodpowiadają wspólnicy spółki z o.o.
Wizualizacjebrak obowiązku oznaczania AIobowiązkowe oznaczenie
Materiały budowlaneogólne informacje w prospekcieszczegółowe dane o rodzaju i jakości
Ceny transakcyjnerejestr cen, ograniczone daneceny transakcyjne i ofertowe oraz ocena rzetelności dewelopera w portalu DOM
Źródło: komunikat MRiT z 20 listopada 2026 roku. Opracowanie ilezametr.pl.

Mieszkanie komunalne także dla najemców z wolnego rynku

Trzeci projekt dotyczy mieszkaniowego zasobu gmin. Po raz pierwszy na poziomie całego kraju zostaną określone minimalne progi dochodowe, które uprawniają do ubiegania się o mieszkanie komunalne. Dziś każda gmina ustala je sama, więc w jednym mieście można się zakwalifikować, a kilka kilometrów dalej już nie. Dziś też część samorządów skreśla z listy osoby, które wynajmują lokal na rynku prywatnym, uznając, że skoro stać je na czynsz, to nie potrzebują pomocy. Po zmianach takiej odmowy nie będzie. Kto nie ma własnego mieszkania i spełnia ustawowe kryteria dochodowe, będzie mógł starać się o lokal od gminy, nawet jeśli teraz płaci za najem komercyjny.

REKLAMA

Ujednolicone zostaną zasady podwyżek czynszu dla najemców, którzy przekroczą progi dochodowe. Podwyżka ma zależeć od tego, o ile próg został przekroczony, więc będzie mniej dotkliwa dla kogoś, komu dochód wzrósł nieznacznie, a wyraźniejsza dla osób zarabiających dużo więcej. Z weryfikacji dochodów i podwyżek wyłączeni zostaną emeryci, a także najemcy, którzy wyremontowali mieszkanie na własny koszt albo przekazali gminie własność innego lokalu. Chodzi m.in. o uczestników programów typu „Mieszkanie za remont”. Wcześniejszy etap prac nad tym projektem, w tym sprawdzanie ksiąg wieczystych przez gminy, opisywaliśmy w artykule o weryfikacji dochodów najemców komunalnych co trzy lata.

Zasoby Uzupełniające Gminy

Nowa pula mieszkań w liczbach

20%wyremontowanych i nowych mieszkań komunalnych może trafić do ZUG
4 zawodywymienione przez resort: pielęgniarki, nauczyciele, maszyniści, kierowcy autobusów
123 805gospodarstw czeka dziś na lokal od gminy według danych GUS
Źródła: MRiT, komunikat z 20 listopada 2026 roku; liczba oczekujących według GUS, za uzasadnieniem projektu nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów.

Najciekawszy pomysł to Zasoby Uzupełniające Gminy, w skrócie ZUG. To mieszkania dla osób, które zarabiają za dużo na lokal komunalny, a za mało, by bez problemu kupić albo wynająć mieszkanie w dużym mieście. Resort wymienia tu zawody deficytowe: pielęgniarki, nauczycieli, maszynistów i kierowców autobusów. Gmina będzie mogła tworzyć ten zasób, dzierżawiąc mieszkania od prywatnych właścicieli. Resort liczy, że to sposób na pustostany, których właściciele dziś nie wynajmują, bo boją się ryzyka i obowiązków związanych z samodzielnym najmem. Do ZUG trafi też do 20 proc. wyremontowanych i nowo wybudowanych mieszkań komunalnych.

Projekt daje również zarządcom, właścicielom wynajmowanych lokali i spółdzielniom szersze prawo wejścia do mieszkania, gdy zagrożone jest życie, zdrowie lub bezpieczeństwo mieszkańców, na przykład przy wycieku gazu czy zalaniu.

Kiedy nowe przepisy mogą zacząć obowiązywać

Przyjęcie projektów przez Stały Komitet Rady Ministrów to ważny, ale wciąż wczesny etap. Teraz projekty musi przyjąć cały rząd, potem trafią do Sejmu, Senatu i na biurko prezydenta. Ustawy zwykle przewidują też okres przejściowy, często kilkumiesięczny. Realnie pierwsze zmiany mogą więc wejść w życie najwcześniej w 2027 roku.

CO TO OZNACZA DLA CIEBIE

  • Kupujesz od dewelopera: na razie czytaj uważnie klauzule o zmianie ceny. Zakaz jeszcze nie działa.
  • Mieszkasz we wspólnocie: zmiana zarządcy i roszczenia wobec dewelopera mają być prostsze, ale dopiero po uchwaleniu ustawy.
  • Wynajmujesz prywatnie i mało zarabiasz: warto sprawdzić kryteria w swojej gminie. Po zmianach prywatny najem nie zamknie drogi do lokalu komunalnego.
  • Inwestujesz w mikrolokale: nowe projekty będą zależeć od decyzji gminy, co może podnieść wartość istniejących lokali, ale też ryzyko regulacyjne.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mikrokawalerki zostaną zakazane?

Nie całkowicie. Projekt przewiduje, że mikrokawalerki inwestycyjne w budynkach zamieszkania zbiorowego będzie można budować tylko na terenach wyznaczonych przez gminę. Istniejące lokale pozostaną legalne.

Czy deweloper może dziś podnieść cenę mieszkania po podpisaniu umowy?

Obecnie jest to możliwe tylko wtedy, gdy umowa zawiera klauzulę waloryzacyjną. Projekt nowelizacji ustawy deweloperskiej przewiduje zakaz podwyższania ceny ustalonej w umowie, ale przepis jeszcze nie obowiązuje.

Czy osoba wynajmująca mieszkanie może dostać lokal komunalny?

Po zmianach tak. Gmina nie będzie mogła odmówić tylko dlatego, że ktoś wynajmuje lokal na rynku prywatnym. Trzeba będzie spełnić ustawowe kryteria dochodowe i nie mieć własnego mieszkania.

Czym są Zasoby Uzupełniające Gminy?

To nowa pula mieszkań wynajmowanych przez gminy osobom w zawodach deficytowych, które nie spełniają kryteriów najmu komunalnego, np. pielęgniarkom, nauczycielom czy kierowcom autobusów. Gmina może je tworzyć z mieszkań dzierżawionych od prywatnych właścicieli i z części własnego zasobu.

Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?

Nie ma jeszcze daty. Projekty przyjął Stały Komitet Rady Ministrów. Muszą je jeszcze przyjąć rząd, Sejm i Senat, a podpisać prezydent. Najwcześniej zmiany mogą zacząć działać w 2027 roku.

Źródła

Artykuł opublikowany 21 listopada 2026 roku.

MS
Autor
Redaktor prowadzący, rynek i prawo nieruchomości

Redaktor prowadzący IleZaMetr.pl. Pisze o cenach mieszkań, kosztach utrzymania nieruchomości i przepisach, które dotyczą właścicieli oraz najemców. Na portalu odpowiada za analizy cenowe dla Warszawy, Krakowa, Wrocławia i Łodzi, poradniki o wykupie mieszkań komunalnych, normach metrażu i obowiązkach wspólnot mieszkaniowych. Każdy tekst opiera na danych GUS, NBP, BDL i rejestrach cen nieruchomości, a źródła podaje bezpośrednio w artykule.

Artykułów na portalu: 737. Zobacz wszystkie teksty tego autora.

Oferty partnerów

Materiały promocyjne
Reklama
Reklama
Reklama
REKLAMA
Sidebar
Loading

Signing-in 3 seconds...

Signing-up 3 seconds...