
W 2025 roku w Polsce zawarto rekordową liczbę umów dożywocia — ponad 19 800. To dwukrotnie więcej niż dekadę temu. Rosnąca liczba seniorów przekazuje swoje mieszkania i domy w zamian za dożywotnią opiekę. Czy to dobry interes? Sprawdziliśmy, co dokładnie oznacza podpisanie takiej umowy.
Umowa dożywocia to szczególny rodzaj transakcji, w której senior przenosi własność swojej nieruchomości na inną osobę — sąsiada, członka rodziny lub opiekuna — a w zamian otrzymuje dożywotnie utrzymanie. Zgodnie z przepisami, opiekun ma obowiązek zapewnić seniorowi: wyżywienie, odzież, pomieszczenie, pomoc w chorobie oraz pokrycie kosztów pogrzebu.
Prawo do zerwania umowy istnieje — ale senior musi wtedy zwrócić wszystkie otrzymane świadczenia wraz z odsetkami. W skrajnych przypadkach rażącej krzywdy sąd może nawet doprowadzić do rozwiązania umowy i odzyskania nieruchomości.
Z danych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że w 2025 roku zawarto 19 876 umów dożywocia. To najwyższy wynik w historii — blisko dwa razy więcej niż w 2015 roku. Blisko 17 tysięcy umów dotyczyło lokali mieszkalnych i domów, nie więcej niż 3 tysiące — nieruchomości rolnych.
99% umów seniorzy zawierają z osobami prywatnymi. Tylko 1% trafia do wyspecjalizowanych funduszy. Andrzej Prajsnar z firmy doradczej GetHome.pl wskazuje, że wzrost liczby takich umów to efekt dwóch czynników: starzenia się społeczeństwa oraz pogłębiających się problemów z dostępnością profesjonalnej opieki.
Wysokość świadczeń zależy od kilku czynników: wieku i płci seniora, wartości nieruchomości oraz regionu. Im starszy senior i im większa wartość mieszkania, tym wyższe świadczenia. Robert Majkowski, prezes Funduszu Hipotecznego DOM, podkreśla, że umowa dożywocia może być dla wielu osób jedynym sposobem na godne życie na stareść — zwłaszcza gdy brakuje oszczędności, a rodzina nie może pomóc.
Eksperci apelują o ostrożność przy wyborze opiekuna. Warto skorzystać z pomocy prawnika, spisać szczegółową umowę i rozważyć opcję zamiany świadczeń na dożywotnią rentę — w sytuacji konfliktu sąd może orzec właśnie w ten sposób.
Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad zmianą przepisów, która pozwoli seniorom zawierać umowy dożywocia z gminą, jednocześnie pozostając we własnym mieszkaniu do końca życia. To rozwiązanie ma wyeliminować przypadki wyłudzania nieruchomości od osób starszych i umieszczania ich w domach pomocy społecznej na koszt gmin.
Według prognoz, liczba umów dożywocia będzie rosnąć w kolejnych latach wraz ze starzeniem się społeczeństwa i wzrostem kosztów opieki domowej.
Liczby i dane: Ministerstwo Sprawiedliwości, GetHome.pl, Fundusz Hipoteczny DOM.
Polecamy również:
Zdjęcie: Pexels






