Czytasz: Miasto na Ć: jedyne polskie miasto na literę Ć (Państwa-Miasta)
-
01
Miasto na Ć: jedyne polskie miasto na literę Ć (Państwa-Miasta)
Miasto na Ć: jedyne polskie miasto na literę Ć (Państwa-Miasta)
Miasto na Ć jest w Polsce tylko jedno i to jest cała odpowiedź do gry: Ćmielów w województwie świętokrzyskim, miasteczko z 2 702 mieszkańcami (GUS, 31.12.2025), znane w całym kraju dzięki porcelanie. Poniżej wszystko, co warto o nim wiedzieć, wyjaśnienie, dlaczego litera Ć ma tylko jedno miasto, a Ą, Ę, Ń, Ó i Ź nie mają żadnego, oraz odpowiedzi na Ć do pozostałych rubryk Państw-Miast.
NAJWAŻNIEJSZE W SKRÓCIE
- Ile miast na Ć: jedno na 1026 miast w Polsce (stan na 1.01.2026)
- Jedyne miasto: Ćmielów, powiat ostrowiecki, województwo świętokrzyskie
- Mieszkańcy: 2 702 według GUS na 31.12.2025, o 12,7 procent mniej niż w 2015 roku
- Pewniak do gry: Ćmielów, bo innej poprawnej odpowiedzi w rubryce miasto nie ma
- Pułapka: Ćmińsk, Ćwiklice czy Ćwiklin to wsie, nie miasta
- Zmiana od 2027: żadne z 12 nowych miast nie zaczyna się na Ć, Ćmielów zostaje sam
Ile jest miast na literę Ć w Polsce?
ODPOWIEDŹ W SKRÓCIE
Na literę Ć zaczyna się w Polsce dokładnie jedno miasto: Ćmielów (stan prawny na 1 stycznia 2026 roku). To najmniej ze wszystkich liter, które mają choć jedno miasto. Od 1 stycznia 2027 roku prawa miejskie ma uzyskać 12 miejscowości, ale żadna nie zaczyna się na Ć, więc Ćmielów pozostanie jedyny.
Jedno miasto na 1026 to mniej niż 0,1 procent. Dla porównania inne litery z polskim znakiem wypadają znacznie lepiej: na Ł zaczynają się 24 miasta, na Ś 17, a na Ż 16. Ćmielów nie jest przy tym żadną ciekawostką z końca listy najmniejszych miast. Ma ponad 500 lat historii miejskiej, ruiny zamku Szydłowieckich i dwie działające fabryki porcelany.
Ćmielów: najważniejsze fakty i liczby
| Województwo | świętokrzyskie |
|---|---|
| Powiat | ostrowiecki |
| Gmina | Ćmielów (gmina miejsko-wiejska, miasto jest jej siedzibą) |
| Ludność miasta | 2 702 (GUS, 31.12.2025) |
| Ludność w 2015 roku | 3 095, czyli spadek o 393 osoby (minus 12,7%) |
| Prawa miejskie | 1505 do 1870 i ponownie od 1962 roku |
| Położenie | nad rzeką Kamienną, około 10 km na wschód od Ostrowca Świętokrzyskiego, przy drodze wojewódzkiej nr 755 |
| Kod pocztowy | 27-440 |
| Z czego słynie | porcelana Ćmielów, ruiny zamku, sąsiedztwo neolitycznych kopalń krzemienia w Krzemionkach |
Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych (ludność miasta w gminie miejsko-wiejskiej, stan na 31.12.2015 i 31.12.2025), Urząd Miasta i Gminy Ćmielów.
Liczba mieszkańców Ćmielowa w ciągu dziesięciu lat
W ciągu dekady miasto straciło 393 mieszkańców, czyli średnio blisko 40 osób rocznie. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych.
Spadek ludności o jedną ósmą w ciągu dziesięciu lat to wynik typowy dla małych miast w świętokrzyskim, które leżą poza zasięgiem dużych aglomeracji. Ćmielów nie korzysta z efektu przedmieścia, który napędza wzrost miasteczek pod Warszawą czy Krakowem.
Historia Ćmielowa w pięciu datach
Pod Ćmielowem 12 kwietnia 1657 roku spotkały się armie króla szwedzkiego Karola X Gustawa i księcia siedmiogrodzkiego Jerzego II Rakoczego, co otworzyło trzecią fazę potopu szwedzkiego. Miasto i zamek zostały wtedy spalone, a w 1663 roku Ćmielów liczył już tylko 373 mieszkańców w 44 domach. W czasie II wojny światowej Niemcy utworzyli tu getto, w którym przetrzymywano około 2 tys. Żydów; po jego likwidacji w październiku 1942 roku wywieziono ich do Treblinki.
Porcelana Ćmielów: skąd się wzięła
Ćmielów był ośrodkiem garncarstwa na długo przed porcelaną: w 1750 roku król August III Sas dał miejscowym garncarzom przywilej sprzedaży wyrobów w całym kraju. Na tej tradycji wyrosła manufaktura, której nazwa stała się marką.
| 1790 | Zrzeszenie cechowe garncarzy z Ćmielowa i Opatowa zakłada manufakturę w Ćmielowie. |
|---|---|
| 1804 | Nowy właściciel miasta, Jacek Małachowski, sprowadza fachowców z Niemiec i uruchamia produkcję fajansu. |
| 1838 | Pod kierunkiem dyrektora Gabriela Weissa zakład wypala pierwszą porcelanę. |
| lata 50. i 60. XX wieku | Powstają słynne figurki ćmielowskie, część z nich zaprojektowano w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego. Dziś są poszukiwane przez kolekcjonerów. |
| 2005 | W prywatnej Fabryce Porcelany AS Ćmielów zostaje otwarte Żywe Muzeum Porcelany, w którym można obejrzeć cały proces produkcji. |
| 2018 | Zakłady Porcelany Ćmielów wchodzą do Polskiej Grupy Porcelanowej razem z markami Lubiana, Chodzież i Ćmielów Design Studio. |
Źródła: hasło Zakłady Porcelany „Ćmielów” i cytowane w nim opracowania historyczne, Żywe Muzeum Porcelany w Ćmielowie.
Dziś w Ćmielowie działają dwa zakłady: Polskie Fabryki Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież” przy ulicy Ostrowieckiej oraz manufaktura AS Ćmielów, która od 2000 roku ponownie produkuje ręcznie figurki porcelanowe, także z oryginalnych form z połowy XX wieku. Około 9 km na północ leżą Krzemionki, neolityczne kopalnie krzemienia pasiastego, wpisane w 2019 roku na listę UNESCO jako Krzemionkowski region prehistorycznego górnictwa krzemienia pasiastego. Obszar wpisu obejmuje także osadę na wzgórzu Gawroniec, w której pradawni mieszkańcy obrabiali wydobyty krzemień, i leży na terenie gmin Bodzechów, Ćmielów i Ożarów.
Dlaczego na Ć jest tylko jedno miasto?
WYJAŚNIENIE W JEDNYM ZDANIU
Przed samogłoską głoskę ć zapisujemy w polszczyźnie jako ci, więc litera Ć może stać na początku wyrazu tylko przed spółgłoską, a takich słów jest garstka.
To zasada ortografii, nie przypadek geografii. Ciechanów, Cieszyn, Ciechocinek czy Ciężkowice zaczynają się w wymowie dokładnie tą samą głoską co Ćmielów, ale ponieważ po niej stoi samogłoska, zapisujemy je przez „ci” i trafiają na listę miast na C. Na literę Ć zostają tylko nazwy, w których po ć stoi spółgłoska, a w polszczyźnie są to niemal wyłącznie zbitki ćm, ćw i ćp: ćma, ćmić, ćwierć, ćwiczenie, ćwikła, ćwiek, ćpun. Ćmielów wpisuje się w ten wzór idealnie. Ta sama reguła wyjaśnia, dlaczego Zielona Góra jest na Z, a nie na Ź, i dlaczego Niepołomice są na N, a nie na Ń.
Zobacz również:
RYNEK NIERUCHOMOŚCI · 05.10.2026Apartamenty Róg Młynowej w Białymstoku: ceny, metraże i termin oddaniaPolskie litery bez żadnego miasta: Ą, Ę, Ń, Ó, Ź
Ć ma przynajmniej jedno miasto. Pięć innych liter polskiego alfabetu nie ma ani jednego i w przewidywalnej przyszłości nie będzie miało. Każda z nich z innego powodu:
| Litera | Miast | Dlaczego |
|---|---|---|
| Ą | 0 | Nosówka ą w polszczyźnie nie otwiera wyrazów, występuje w środku i na końcu (mąka, idą). Nie ma więc nazw miejscowości na Ą. |
| Ę | 0 | Tak samo jak ą: nosówka ę stoi w środku lub na końcu słowa (ręka, idę), nie na początku. |
| Ń | 0 | Przed samogłoską piszemy ni (Niemodlin, Nieszawa), a na początku wyrazu przed spółgłoską ń nie występuje. Nazw na Ń nie ma wcale. |
| Ó | 0 | Na ó zaczyna się zaledwie kilka wyrazów (ósmy, ósemka, ów, ówczesny). Żaden z nich nie jest nazwą miasta. |
| Ź | 0 | Jak przy Ć: przed samogłoską piszemy zi (Zielona Góra, Zielonka, Ziębice), więc na Ź zaczynają się tylko słowa typu źle, źródło, źrebię, źdźbło. Miasta na Ź brak. |
Bez miast są też cztery litery łacińskie, których polszczyzna prawie nie używa: Q, V, X i Y. Razem daje to dziewięć liter, przy których rubryka miasto zostaje pusta, jeśli gra się tylko polskimi nazwami. Ć jest więc dokładnie na granicy: jedno miasto to najmniej, ile może mieć litera, żeby w ogóle dało się ją zagrać.
Ile miast jest na każdą literę
Pełne zestawienie liczby miast według pierwszej litery nazwy, stan na 1 stycznia 2026 roku. Suma wynosi 1026. Litery, których nie ma w tabeli, nie mają żadnego miasta.
| # | Litera | Miast | # | Litera | Miast |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | S | 117 | 14 | Z | 37 |
| 2 | K | 109 | 15 | T | 35 |
| 3 | P | 83 | 16 | J | 34 |
| 4 | B | 80 | 17 | Ł | 24 |
| 5 | M | 63 | 18 | Ś | 17 |
| 6 | W | 60 | 19 | Ż | 16 |
| 7 | G | 54 | 20 | I | 11 |
| 8 | C | 49 | 21 | U | 9 |
| 9 | O | 49 | 22 | A | 6 |
| 10 | R | 48 | 23 | H | 4 |
| 11 | L | 40 | 24 | E | 2 |
| 12 | D | 38 | 25 | F | 2 |
| 13 | N | 38 | 26 | Ć | 1 |
Opracowanie ilezametr.pl na podstawie wykazu miast w Polsce, stan na 1 stycznia 2026 roku. Ć zamyka zestawienie z jednym miastem.
Co rzuca się w oczy: sama litera S ma więcej miast niż dziewięć najsłabszych liter z miastami razem wziętych (I, U, A, H, E, F, Ć oraz Ż i Ś dają łącznie 68). Polskie litery diakrytyczne mają razem 58 miast, z czego 24 na Ł.
Państwa-Miasta na Ć: komplet odpowiedzi
Litera Ć to koszmar przy stole, ale nie każda rubryka musi zostać pusta. Poniżej odpowiedzi, które sprawdziliśmy w polskich źródłach; tam, gdzie poprawnej odpowiedzi nie ma, piszemy to wprost.
| Kategoria | Łatwa odpowiedź | Na punkty |
|---|---|---|
| Państwo | brak | Żadne państwo nie ma polskiej nazwy na Ć |
| Stolica | brak | Żadna stolica państwa nie zaczyna się na Ć |
| Miasto w Polsce | Ćmielów | jedyna poprawna odpowiedź |
| Miasto zagraniczne | Ćennaj (Indie, dawny Madras, stolica stanu Tamilnadu) | Ćottogram (Bangladesz), Ćuprija i Ćićevac (Serbia) |
| Rzeka | Ćambal (Indie, 960 km, dopływ Jamuny) | Ćehotina (Czarnogóra i Bośnia, 125 km, dopływ Driny) |
| Góry i szczyty | Ćwilin (1072 m, drugi co do wysokości szczyt Beskidu Wyspowego) | Ćićarija (górzysty płaskowyż na Istrii) |
| Jezioro | brak | Nie znaleźliśmy jeziora o nazwie na Ć |
| Imię | brak | W polskim kalendarzu imion nie ma imienia na Ć |
| Zwierzę | ćma | ćmawiec ciemny i ćwieczak rdzawy (oba to chrząszcze) |
| Roślina | brak pewnej | „Ćma” to człon nazwy miodunki ćmy, ale cała nazwa zaczyna się na M |
Najcenniejsza wskazówka z tej tabeli to Ćennaj. Tak w polskiej transkrypcji z hindi zapisuje się nazwę Chennai, wielkiego miasta na południu Indii, i tak figuruje w polskich encyklopediach. Podobnie Ćottogram to polska forma nazwy Chittagong. Przy sporze warto mieć pod ręką źródło, bo te nazwy zna niewielu graczy. Wsie na Ć, takie jak Ćmińsk pod Kielcami, Ćwiklice koło Pszczyny czy Ćwiklin pod Płońskiem, nie liczą się w rubryce miasto.
Miasto na Ć: najczęściej zadawane pytania
Jakie jest miasto na literę Ć?
W Polsce jest tylko jedno miasto na Ć: Ćmielów w powiecie ostrowieckim, w województwie świętokrzyskim. Według GUS na koniec 2025 roku miał 2 702 mieszkańców.
Ile jest miast na literę Ć w Polsce?
Jedno, Ćmielów (stan na 1 stycznia 2026 roku). Od 1 stycznia 2027 roku nic się nie zmieni, bo żadna z 12 miejscowości, które mają wtedy uzyskać prawa miejskie, nie zaczyna się na Ć.
Z czego słynie Ćmielów?
Przede wszystkim z porcelany. Manufaktura powstała tu w 1790 roku, pierwszą porcelanę wypalono w 1838 roku, a w latach 50. i 60. XX wieku powstały słynne figurki ćmielowskie. W mieście działa Żywe Muzeum Porcelany, są też ruiny zamku Szydłowieckich.
Od kiedy Ćmielów jest miastem?
Prawa miejskie Ćmielów otrzymał 19 maja 1505 roku z rąk króla Aleksandra Jagiellończyka. Stracił je w 1870 roku po powstaniu styczniowym i odzyskał w 1962 roku.
Dlaczego na Ć jest tak mało miast?
Bo przed samogłoską głoskę ć zapisuje się jako ci. Ciechanów czy Cieszyn brzmią na początku tak samo jak Ćmielów, ale są miastami na C. Na Ć zaczynają się tylko nazwy, w których po ć stoi spółgłoska, a takich jest bardzo mało.
Czy jest miasto na Ą, Ę, Ń, Ó albo Ź?
Nie. Żadna z tych liter nie ma w Polsce ani jednego miasta. Ą, Ę i Ń praktycznie nie występują na początku polskich wyrazów, a na Ó i Ź zaczyna się tylko kilka słów, wśród których nie ma nazw miast.
Jakie miasto zagraniczne zaczyna się na Ć?
Najbardziej znane to Ćennaj w Indiach, czyli dawny Madras, oraz Ćottogram w Bangladeszu. W Serbii leżą Ćuprija i Ćićevac. Wszystkie te nazwy mają polskie brzmienie zaczynające się na Ć.
Co wpisać na Ć w Państwa-Miasta?
Miasto: Ćmielów. Miasto zagraniczne: Ćennaj. Rzeka: Ćambal. Góra: Ćwilin. Zwierzę: ćma. W rubrykach państwo, stolica, imię i jezioro nie ma poprawnej odpowiedzi na Ć.
Zobacz też
- Miasto na C: polskie miasta na literę C
- Miasto na Ł: wszystkie polskie miasta na literę Ł
- Miasto na Q: czy istnieje polskie miasto na literę Q?
- Najmniejsze miasto w Polsce
- Ceny mieszkań w Kielcach
Stan na 5 października 2026. Liczba mieszkańców: Główny Urząd Statystyczny, Bank Danych Lokalnych (zmienna: ludność ogółem, stan na 31.12.2015, 31.12.2021 i 31.12.2025). Wykaz miast według stanu prawnego na 1 stycznia 2026 roku. Opracowanie: redakcja ilezametr.pl.
Źródła: Bank Danych Lokalnych GUS, wykaz miast w Polsce (stan na 1 stycznia 2026 r.), Urząd Miasta i Gminy Ćmielów, hasło Ćmielów, historia Zakładów Porcelany Ćmielów, wpis Krzemionek na listę UNESCO, lista nowych miast od 2027 roku.
